ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2016/HC-A/402
މުޙައްމަދު ރިޔާޟާ ވ. އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު، 2016/HC-A/402
Mohamed Riyaadaa v. Ibrahim Mohamed 2016/HC-A/402 (2016/HC-A/402, High Court of the Maldives, 1 December 2016)
މުޙައްމަދު ރިޔާޟާ ވ. އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ސިވިލް ކޯޓުން ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުމުގެ ގޮތުން 30 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ފަންގިފިލާ ހުސްކޮށް ޙަވާލުކުރުމަށް ފުލުހުންނަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ޢިމާރާތެއްގެ 6 ވަނަ ފަންގިފިލާ ކުއްޔަށްދިނުމުގެ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވެގެން ސިވިލް ކޯޓުން ކުރި ޙުކުމަކާ އެއްގޮތަށް، އެ ފަންގިފިލާ ހުސްކޮށް ކުއްޔަށް ހިފި ފަރާތްތަކާ ޙަވާލުކުރުމަށް ފުލުހުންގެ މައްޗަށް ސިވިލް ކޯޓުން އަމުރު ނެރުއްވިއެވެ. ބިމުގެ ވެރިފަރާތް ނިޔާވެފައިވާއިރު، ޕަވަރ އޮފް އެޓާރނީ ލިބިގެން އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރި ފަރާތުން އެ އަމުރު އިސްތިއުނާފުކުރިއެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ވެރިފަރާތް ނިޔާވެ ވާރިޘުން ކަނޑައެޅުމުގެ ކުރިން، އަދި ފެމިލީ ކޯޓުގައި މައްސަލަ ހުރިއިރު އަމުރު ނެރުއްވުމާއި، 6 ވަނަ ފަންގިފިލާ ނުދެވިއްޖެނަމަ 4 ވަނަ ފަންގިފިލާ ދިނުމުގެ 9.2 ވަނަ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތްނުކުރުން ގޯސް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ސިވިލް ކޯޓުން ކުރި ޙުކުމެއް ތަންފީޛުކުރުމަށް ތަނެއް ހުސްކޮށް ޙަވާލުކުރުމަށް ނެރުއްވި ކޯޓު އަމުރަކީ، ޙުކުމް ރައްދުވާ ފަރާތެއް ނިޔާވެ ވާރިޘުން ކަނޑައެޅުމުގެ މައްސަލައެއް ފެމިލީ ކޯޓުގައި ހުރުމާއި، އެއްބަސްވުމުގައި ބަދަލު ފަންގިފިލާއެއް ދިނުމުގެ މާއްދާއެއް އޮތުމާއެކު، ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ހަމަތަކާ ޚިލާފު އަމުރެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލު، ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ޤާއިމް
ޙުކުމް އިސްތިއުނާފުކޮށް ބަދަލުވެފައިނުވާތީ ނިހާއީ ޙުކުމެއް ކަމާއި، ޙުކުމް ރައްދުވާ އެއްފަރާތެއް ނިޔާވުމާއި ފެމިލީ ކޯޓުގައި މައްސަލަ ހުރުމަކީ ތަންފީޛަށް ހުރަހެއް ނޫންކަމާއި، 4 ވަނަ ފަންގިފިލާވެސް މުއްދަތުގައި ދީފައިނުވާތީ ދޭން ޖެހޭނީ އަސްލު އެއްބަސްވި 6 ވަނަ ފަންގިފިލާކަމެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޙުކުމެއް އެއްވެސް ފަރާތަކުން ހައިކޯޓުގައި އިސްތިއުނާފުކޮށް އެޙުކުމަށް ބަދަލު އައިސްފައިވާ ޙުކުމެއް ނޫންކަން އެނގެން އޮތުމުން، އެޙުކުމަކީ އެޙުކުމުގެ ބާރު ދެމިއޮތް ނިހާއީ ޙުކުމެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 4(ހ))
- ޢިމާރާތް ކުއްޔަށްދިނުމުގެ އެއްބަސްވުމުގައި ކުއްޔަށްދޭ ފަރާތުގެ ޕަވަރ އޮފް އެޓާރނީ ލިބިގެން ސޮއިކޮށްފައިވާ ފަރާތަކީ އެއްބަސްވުމުގެ ބޭނުމަށް ކުއްޔަށްދޭ ފަރާތުގެ ގޮތުގައި ބަލަންޖެހޭ ފަރާތެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 4(ށ))
- ޙުކުމް ރައްދުވާ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން އެއްފަރާތެއް ނިޔާވެފައިވުމަކީ ޙުކުމް ރައްދުވާ އަނެއް ފަރާތުން އެޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުމަށް ހުރަސް އަޅާ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. ނިޔާވި ފަރާތުގެ ވާރިޘުން ކަނޑައަޅަން ފެމިލީ ކޯޓަށް މައްސަލައެއް ހުށަހެޅުމަކީ ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުމުގެ ގޮތުން އަމުރެއް ނެރުމަށް އޮތް ހުރަހެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 4(ނ))
- އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ދޭން އެއްބަސްވި ތަން މުއްދަތުގައި ޙަވާލުނުކުރެވިއްޖެނަމަ އިސްތިސްނާގޮތެއްގައި އެހެން ތަނެއް ދިނުން ލާޒިމްކުރާ މާއްދާއެއް އެއްބަސްވުމުގައި އޮތްނަމަވެސް، އެ ތަނެއްވެސް އެއްބަސްވުމުގައި ބުނާ މުއްދަތުގައި ޙަވާލުކޮށްފައިވާކަން އެނގެން ނެތުމުން، އަނެއް ފަރާތުން ލުޔެއް ނުދޭ ހިނދަކު ޙަވާލުކުރަން ޖެހޭނީ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ދިނުން ލާޒިމްވާ ތަނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 4(ރ))
- ބެންޗު
- ޢަލީ ސަމީރު، ޢަބްދުﷲ ދީދީ، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް