ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2017/HC-A/408
މުޙައްމަދު ނާފިޢު ވ. ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް، 2017/HC-A/408
Mohamed Naafiu v. Bank of Maldives 2017/HC-A/408 (2017/HC-A/408, High Court of the Maldives, 31 July 2019)
މުޙައްމަދު ނާފިޢު ވ. ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
557,369.39 ރުފިޔާއާއި އިންޓަރެސްޓާއި ޖޫރިމަނާ 8 މަހުގެ ތެރޭގައި ދައްކާ ޚަލާޞްކުރުމަށާއި، ރަހުނުގެ ޙައްޤުތައް ދެމިގެންދާނެކަމަށާއި، ރަހުނުކުރި ގޯތިތައް ވިއްކުމުގެ ހުއްދަ ބޭންކަށް ލިބިގެންވާކަމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސްގެ ބްރާންޗް މެނޭޖަރަކަށް ސްޓާފް ޕްރިފަރެންޝަލް ލޯނު ސްކީމްގެ ދަށުން ދެ ގެރެންޓަރުންގެ ޔަޤީންކަމާއެކު ދެ ގޯތި ރަހުނުކޮށް 500,000 ރުފިޔާގެ ލޯނެއް ދިނެވެ. ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުން ލޯނު ޑިމާންޑް ލޯނަކަށް ބަދަލުކޮށް ޕްރޮވިޑެންޓް ފަންޑުން ފައިސާ އުނިކުރިއެވެ؛ 27 ނޮވެމްބަރ 2014 އަށްފަހު ފައިސާ ނުދެއްކުމުން ބޭންކުން ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ގެރެންޓަރުންގެ ވަކީލު ޤަބޫލުނުކޮށް ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ނިންމިކަމަށާއި، ލޯނުގެ ބާވަތް ބަދަލުކުރުމުގައި ބޭންކުން އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވިކަމަށް ބުނާ ނުކުތާއަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރިކަމަށާއި، ބޭންކުން ނޭދެނީސް ގޯތިތައް ވިއްކުމުގެ އަމުރު ދިންކަމަށް އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތްތަކުން ބުންޏެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ލޯނުގެ ބާވަތް ބަދަލުކުރުމުގައި ބޭންކުން އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވި ކަމަށް ބުނާ ނުކުތާއަށް ދަށުކޯޓުން ރިޢާޔަތްނުކުރުމާއި، ޙުކުމުގެ މަޖިލީހަށް ވަކީލު ހާޟިރުނުވެ މައްސަލަ ނިންމުމާއި، ދަޢުވާގައި ނުއެދޭ ރަހުނު ވިއްކުމުގެ ހުއްދަ ދިނުމަކީ ޙުކުމަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭ ސަބަބުތަކެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ބައެއް ބަދަލުކުރި (ރަހުނު ވިއްކުމުގެ ހުއްދަ ދިން ބައި ބާޠިލް، ބާކީ ޙުކުމް ތާއީދުކުރި)
ލޯނު ނެގިކަމާއި ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާ ނުދައްކާކަމާ ޚިލާފެއް ނެތެވެ؛ ލޯނުގެ ބަދަލުތަކަކީ ސެންކްޝަން ސިޓީއާއި ޕްރޮވިޑެންޓް ފަންޑުގެ ގަވާއިދާ އެއްގޮތަށް ކުރެވުނު ކަންކަމެވެ. ވަކީލަށް އަޑުއެހުންތަކުގައި ފުރުޞަތު ލިބިފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް ރަހުނު ވިއްކުމުގެ ހުއްދަ ދަޢުވާގައި ނޭދޭތީ އެ ބައި ބާޠިލުކުރެވުނެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ލޯނަށް ފައިސާ ނުދައްކައިގެން ކޯޓަށް ހުށަހެޅޭ މައްސަލަތަކުގައި ބަލަނީ ލޯނެއް ނަގާފައިވޭތޯއާއި، ކަނޑައަޅާފައިވާ މުއްދަތުގައި ގަވާއިދުން ފައިސާ ދައްކަމުން އައިސްފައިވޭތޯއެވެ. (3.1)
- ލޯނުގެ ބާވަތް ބަދަލުކޮށް އެޖަސްޓްމަންޓް ގެނައުމާ މެދު ހިތްހަމަނުޖެހޭނަމަ ބޭންކުގައި ހަމަޖެހިފައިވާ ނިޒާމުގައި ނުވަތަ އެހެން ފަރާތަކަށް ޝަކުވާ ނުކޮށް، އެއަށްފަހު ލޯނަށް ފައިސާ ދައްކަމުން އައިސްފައިވާނަމަ، ލޯނުގެ ދަޢުވާގެ ތެރޭގައި އެ ނުކުތާއަށް ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތެވެ؛ އަދި އެ ނުކުތާއަށް ރިޢާޔަތްނުކުރުމުން ޙުކުމަށް އަސަރެއް ނުފޯރައެވެ. (3.1)
- ލޯނު ނެގި ފަރާތް ބޭންކުގެ ވަޒީފާއިން ވަކިވެއްޖެނަމަ ލޯނު ކޮމާޝަލް ލޯނަކަށް ބަދަލުކުރެވޭނެކަމަށް ސެންކްޝަން ސިޓީގައިވާނަމަ، އަދި ބޭންކުގެ ޕްރޮވިޑެންޓް ފަންޑުގެ ގަވާއިދުގެ ދަށުން ބޭންކަށް ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާ ފަންޑުގެ ފައިސާއިން އުނިކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ބޭންކަށް ލިބިގެންވާނަމަ، އެގޮތަށް ޢަމަލުކުރުމަކީ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފު ޢަމަލެއް ނޫނެވެ. (3.1)
- މަދަނީ މައްސަލަތަކުގައި އަޑުއެހުންތައް ނިމި ޙުކުމްކުރާ މަޖިލީހަކީ ޚަޞްމުންނަށް އިތުރަށް ވާހަކަދެއްކުމުގެ ފުރުޞަތު ދެވޭ މަޖިލީހެއް ނޫންކަމުން، އަޑުއެހުންތަކުގައި ވަކީލަށް ފުރުޞަތު ދެވިފައިވާނަމަ ޙުކުމުގެ މަޖިލީހަށް ވަކީލު ހާޟިރުނުވުމަކީ ހަމައެކަނި އެ ސަބަބަށް ޙުކުމަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (3.2)
- ދަޢުވާކުރި ފަރާތުން ދަޢުވާގައި ނޭދޭ ރަހުނު ވިއްކާލުމުގެ ހުއްދަ ދިނުމަކީ ދަޢުވާގެ ޞީޣާއާ ޚިލާފު ކަމެއްކަމަށާއި ރަހުނުގެ މައްސަލަތަކުގައި ޢާއްމުކޮށް ޢަމަލުކުރާ ގޮތާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ؛ ރަހުނު ވިއްކުމުގެ ހުއްދައަށް ބޭންކުން އެދެނީ ރަހުނު ޘާބިތުކުރުމަށްފަހު ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުމުގެ މަރުޙަލާގައެވެ. (3.3)
- ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސްގެ ޕްރޮވިޑެންޓް ފަންޑުގެ ގަވާއިދުގެ 8.2 ވަނަ މާއްދާ އަދި 8.3 ވަނަ މާއްދާގެ (b)
- ސެންކްޝަން ސިޓީ ނަންބަރު MAIN/LSU/BML-SL-247/(2012)/0161/2013 ގެ 10 ވަނަ މާއްދާގެ (viii)
- ބެންޗު
- ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް