ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2021/HC-A/041
މުޙައްމަދު ހާނިމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް، 2021/HC-A/041
Mohamed Haanim v. Prosecutor General 2021/HC-A/041 (2021/HC-A/041, High Court of the Maldives, 22 February 2021)
މުޙައްމަދު ހާނިމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހެޅި ހުށަހެޅުންތައް ބަލައި، ދަޢުވާއަކީ މައުޟޫޢީ ގޮތުން ކުރިއަށް ގެންދެވޭނެ ދަޢުވާއެއް ކަމަށް ނިންމިއެވެ.
2014 ފެބުރުވަރީ 5 ގައި މަޤާމުގެ ނުފޫޒު ބޭނުންކޮށް، ޞިއްޙީ ބޭނުމަކަށް ޤައިދީއަކު ރާއްޖެއިން ބޭރަށް ފުރުވާލުމުގެ އުޞޫލާ ޚިލާފަށް ޤައިދީއަކު ފުރުވާލި ކަމަށް ބުނެ، ކޮރަޕްޝަން ހުއްޓުވުމާއި މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 12 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތާއި އެހެން ފަރާތެއްގެ މައްޗަށް ދަޢުވާކުރެވުނެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 18(ރ) ގައިވާ ޤާނޫނުތަކުގެ ތެރޭގައި ކޮރަޕްޝަން ޤާނޫނު ނުހިމެނޭތީ 18(ށ) އާއި 10(ރ) އާ ޚިލާފުކަމަށާއި، ލުއި ލިބޭނެކަމަށް އަނެއް ފަރާތުގެ ނަން އެކަނި ހިމެނުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 20 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު ތަފާތުކުރުމެއް ކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ ޙާދިޘާ ހިނގިއިރު ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު ވުޖޫދުގައި ނެތްކަމަށާއި، ނަން ނުހިމެނުނީ ލިޔުމުގެ ކުށަކުން ކަމަށާއި ލުއި ދެފަރާތަށްވެސް ލިބޭނެ ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމުގެ ކުރިން ހިނގި ހާދިޘާއަކަށް ކޮރަޕްޝަން ހުއްޓުވުމާއި މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކުރެވޭ ދަޢުވާއަކީ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 10(ރ) އާއި 18 ވަނަ މާއްދާގެ ސަބަބުން ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެ ދަޢުވާއެއްތޯ، އަދި ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހެޅި ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ނިންމުމުގައި އެއް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަކަށް އަދަބުގައި ލުއި ލިބޭނެކަމަށް ބަޔާންކޮށް އަނެއް ފަރާތުގެ ނަން ނުހިމެނުމަކީ ތަފާތުކުރުމެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ނިންމުން ޤާއިމް
ޙާދިޘާ ހިނގާފައިވަނީ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމުގެ ކުރިން ކަމުން 10(ރ) އާއި 18(ރ) އަކީ ކޮރަޕްޝަން ޤާނޫނުގެ ދަށުން ދަޢުވާކުރުމަށް ހުރަހެއް ނޫންކަމަށާއި، ނަން ނުހިމެނުނަސް 10(ރ) ގެ ލުއިތައް އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތަށްވެސް ލިބޭތީ އެ އުނިކަމަކީ ޙައްޤަށް އަސަރުކުރާ އުނިކަމެއް ނޫންކަމަށެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 10 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) އާއި 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) އަކީ، ޙާދިޘާ ހިނގިއިރު ޢަމަލުކުރަމުންދިޔަ ޤާނޫނު ނަންބަރު 2000/2 (ކޮރަޕްޝަން ހުއްޓުވުމާއި މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ ދަށުން ދަޢުވާކުރުމަށް ހުރަހެއް ކުރިމަތިކުރާ މާއްދާތަކެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 8)
- ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 10 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން، ޢާއްމު އުޞޫލެއްގެ ގޮތުން އެ ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމުގެ ކުރިން ހިނގި ކުށެއްގެ މައްޗަށް އެ ޤާނޫނު ނުހިނގާނެއެވެ؛ ނަމަވެސް އެ ޤާނޫނުގެ އަދަބު ނުވަތަ އިޖުރާއަތު ކުރީގެ ޤާނޫނަށްވުރެ ލުއިނަމަ، އެ ލުއި ތަންފީޒުކުރަންވާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 8)
- ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހެޅި ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ނިންމުމުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ އެއް ފަރާތަކަށް ލުއި ލިބޭނެކަމަށް ބަޔާންކޮށް އަނެއް ފަރާތުގެ ނަން ނުހިމެނުނަސް، ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގެ 10 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން ލިބެންޖެހޭ ލުއިތައް އެ ފަރާތަށްވެސް ލިބިގެންވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 9)
- މައުޟޫޢީ މައްސަލައިގެ ތެރެއިން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް ލިބެންޖެހޭ ޙައްޤުތައް ކަށަވަރުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތްހިނދު، ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން ހުށަހެޅި ހުށަހެޅުމާ މެދު ނިންމި ނިންމުމުގެ ޢިބާރާތުގައިވާ އުނިކަމަކީ އެ ފަރާތުގެ ޙައްޤަށް އަސަރުކުރާ އުނިކަމެއް ނޫނެވެ؛ އަދި އެކަމުގެ ސަބަބުން އެ ނިންމުން ބާޠިލުކުރަންޖެހޭނެ ސަބަބެއް ނުވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 9-10)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2014/9 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 10 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2014/9 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އާއި (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 6/2015 (ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތަށް 1 ވަނަ އިޞްލާޙު ގެނައުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 71 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2000/2 (ކޮރަޕްޝަން ހުއްޓުވުމާއި މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 12 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 119 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (2)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 120 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 20 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
- ބެންޗު
- އިސްފަނޑިޔާރު ހާތިފް ޙިލްމީ، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް