ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2020/HC-A/254
މުޙައްމަދު އަޙްމަދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް، 2020/HC-A/254
Mohamed Ahmed v. Prosecutor General 2020/HC-A/254 (2020/HC-A/254, High Court of the Maldives, 30 November 2020)
މުޙައްމަދު އަޙްމަދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ގދ. ގައްދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން، މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަމަށާއި ހެކި ފޮރުވުމަށް ނުވަތަ ހެކިންނަށް ނުފޫޛު ފޯރުވުމަށް މަސައްކަތްކޮށްފާނެކަމަށް ބަލައި ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ މައްޗަށް އިތުބާރުކުރެވޭ މަޤާމެއްގައި ހުރެ ކުޑަކުއްޖަކަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ (ފޭސްބުކް މެސެންޖަރ މެދުވެރިކޮށް ބަދުއަޚްލާޤީ ވީޑިއޯ ފޮނުވުމުގެ) ތުހުމަތު ކުރެވުނެވެ. ހައްޔަރުކުރުމަށްފަހު، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް މެދުވެރިނުވާތީ ޤާނޫނުގެ އިޖުރާއާތު ފުރިހަމަނުވާކަމަށް ބުނެ ކޯޓުން ބަންދުން ދޫކޮށްލިއެވެ. ދެން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް މެދުވެރިކޮށް ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 30 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އަމުރަށް އެދުނެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ 2020/HC-A/155 ތަޠުބީޤުކުރީ ރަނގަޅަށް ނޫންކަމަށާއި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 30 ވަނަ މާއްދާ މާނަކޮށް ތަޠުބީޤުކުރީ ކޯޓަށް ދީފައިވާ ބާރުގެ ބޭރުންކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 30 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމުގެ އަމުރު، ކުރިން ހައްޔަރުކުރެވި ބަންދުން ދޫކޮށްލެވިފައިވާ މީހެއްގެ މައްޗަށް ނެރެވިދާނެތޯއާއި، ދަށުކޯޓުން ހައިކޯޓުގެ 2020/HC-A/155 ތަޠުބީޤުކުރީ ރަނގަޅަށްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ޤާއިމް
ޚާއްޞަ ޤާނޫނު މާނަކުރަންޖެހޭނީ އޭގެ މަޤްޞަދަށް ބަލައިކަމާއި، ބަންދުން ދޫކޮށްލެވިފައިވީނަމަވެސް ހައްޔަރުކުރެވުނު ފަރާތެއްގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭނެކަމާއި، 2020/HC-A/155 ގެ ވާޤިޢާއާ މިމައްސަލައިގެ ވާޤިޢާ އެއްގޮތްވާތީ އަމުރަށް ބަދަލުގެނައުމަށް ސަބަބެއް ނެތެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ މަޤްޞަދަކީ ކުޑަކުދިންނަށް ނުރައްކަލެއް ކަމަށްވެދާނެ މީހުންގެ ކިބައިން ކުދިން ރައްކާތެރިކުރުމާއި، ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހުން ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައި ބަންދުގައި ބޭތިއްބުމެވެ؛ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަމަށް ނުވަތަ ހެކި ފޮރުވުމަށް/ހެކިންނަށް ނުފޫޛު ފޯރުވުމަށް މަސައްކަތްކޮށްފާނެކަމަށް ބަލައި ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އެޤާނޫނުން ހަނުހުރުމާއި ބަންދުން މިނިވަންވުމުގެ ޙައްޤު ހަނިކޮށްފައިވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.9)
- 30 ވަނަ މާއްދާއަކީ ތަޙްޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާ ނިމެންދެން ބަންދުގައި ދެމެހެއްޓުމުގެ އަމުރެއް ހޯދުމަށް ފުލުހުންނަށް ލިބިދީފައިވާ ޚާއްޞަ އިޚްތިޔާރީ އުޞޫލެކެވެ؛ މިއަމުރަށް އެދެވޭނީ ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސްގެ އެދުމުން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް މެދުވެރިކޮށް، އެޤާނޫނުގެ ދަށުން ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވުނު މީހެއްގެ މައްޗަށެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.9-3.10)
- 30 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ތުހުމަތުކުރެވި ހައްޔަރުކުރެވުނު މީހަކު ކޯޓުން ބަންދުން ދޫކޮށްލާފައިވީނަމަވެސް، ޤާނޫނުގެ މަޤްޞަދަށްޓަކައި އޭނާ ބެލެވޭނީ އެމާއްދާގެ ދަށުން ހައްޔަރުކުރެވިފައިވާ ފަރާތެއްގެ ގޮތުގައެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.11)
- ޚާއްޞަ ޤާނޫނެއް މާނަކުރުމުގައި އިސްކަންދޭންޖެހޭނީ އެޤާނޫނު ޚާއްޞަކުރެވިފައިވާ ބޭނުމާއި މަޤްޞަދަށެވެ؛ 30 ވަނަ މާއްދާ ކޯޓުތަކުން މާނަކޮށް ތަޠުބީޤުކުރަންޖެހޭނީ ހަމައެކަނި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ މަޞްލަޙަތަށް އިސްކަންދީގެން ނޫން، ޤާނޫނުން ޙާޞިލުކުރަން ބޭނުންވާ ނަތީޖާއާއި މަޤްޞަދު ނުގެއްލޭނެ ގޮތަކަށެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.11)
- ކުރިން ހައްޔަރުކުރެވި ބަންދުން ދޫކޮށްލެވިފައިވާ ފަރާތެއްގެ މައްޗަށް 30 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމުގެ އަމުރު ނެރުމަކީ ހައިކޯޓުގެ 2020/HC-A/155 ގައި ކަނޑައެޅި އުޞޫލާ އެއްގޮތް، ކޯޓުގެ ބާރުގެ ތެރެއިން ކުރެވޭ ކަމެކެވެ؛ ވާޤިޢާ އެއްގޮތްވާ މައްސަލައެއްގައި އެ ޤަޟިއްޔާ ތަޠުބީޤުކުރުމަކީ ރަނގަޅު ކަމެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.12-3.17)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 (ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 26، 27 އަދި 28 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 30 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2009 ގެ 31 ވަނަ މާއްދާ
- ޝަރީޢަތްކުރުމާބެހޭ ޖިނާއީ އިޖުރާއާތުގެ ގަވާއިދުގެ 14 ވަނަ މާއްދާ (2020/HC-A/155 ގެ ވާޤިޢާ ބަޔާންކުރުމުގައި)
- 2020/HC-A/155
- ބެންޗު
- ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ހާތިފް ޙިލްމީ، ޢަލީ ސަމީރު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް