ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-A/581
މީޑިއާ ރިންގް ޕވޓ ލޓޑ ވ. ޒައިދު ޢަބްދުﷲ، 2019/HC-A/581
Meediaa Ring Pvt Ltd v. Zaidhu Abdhuﷲ 2019/HC-A/581 (2019/HC-A/581, High Court of the Maldives, 10 September 2020)
މީޑިއާ ރިންގް ޕވޓ ލޓޑ ވ. ޒައިދު ޢަބްދުﷲ
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ކަނޑައެޅީ ރިޑަންޑަންސީގެ ޙަޤީޤީ ޙާލަތެއް އޮތްކަން ސާބިތުނުވާތީ މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ގާއިމުނުވާ ކަމަށާއި، މުވައްޒަފު ވަޒީފާއަށް ރުޖޫޢުކޮށް، ނޯޓިސްގެ ބަދަލުގައި ދިން ފައިސާއާއި އެހެން ވަޒީފާއިން ލިބޭ މުސާރަ އުނިކޮށް ބަދަލު ދިނުމަށެވެ. ކުންފުނީގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ނިންމިއެވެ.
ޗެނަލް 13 ގެ ކެމެރާމަނެއްގެ މަޤާމުގައި ހުރި މުވައްޒަފު، ކުންފުނީގެ މާލީ ޙާލަތު ދަށްވެ ބޯޑުން އޮނިގަނޑު އިޞްލާޙުކޮށް މުވައްޒަފުން މަދުކުރަން ނިންމި ކަމަށް ބުނެ 25 އޮކްޓޯބަރު 2018 ގައި ކުއްލިގޮތެއްގައި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރިއެވެ.
ކުންފުނިން ބުނީ ޓްރައިބިއުނަލުން ވަޒީފާ އެއްބަސްވުމުގެ ރިޑަންޑަންސީއާ ބެހޭ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތްނުކުރި ކަމަށާއި، މުވައްޒަފަކީ ކޮންޓްރެކްޓް މުވައްޒަފެއް ކަމުން ވަޒީފާ އިޢާދަނުކުރެވޭނެ ކަމަށާއި، ބަދަލު ނަގައިދިން ގޮތަކީ މަތީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކާ ޚިލާފު ކަމަށާއި، ޚުލާޞާކޮށް ވާހަކަ ދެއްކުމާއި އިތުރު ހެކި ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދިން ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ކުންފުނީގެ މާލީ ޙާލަތު ދަށްވުމުގެ ސަބަބުން ރިޑަންޑަންސީގެ ނަމުގައި މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ގާއިމުވިތޯ، ވަކި މުއްދަތެއްގެ އެއްބަސްވުމެއްގައި ހުރި މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއަށް އަނބުރާ ރުޖޫޢުކުރުމަށް ނިންމުމާއި ބަދަލު ހިސާބުކުރި ގޮތް ރަނގަޅުތޯ، އަދި ޓްރައިބިއުނަލުން ޚުލާޞާކޮށް ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދީ ނިންމިތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ކުންފުނިން ހުށަހެޅި ސިޓީތަކަކީ ވަކިކުރުމަށްފަހު ލިބުނު ސިޓީތައް ކަމުން ރިޑަންޑަންސީގެ ޙަޤީޤީ ޙާލަތެއް ސާބިތުނުވާތީ މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ނެތްކަމާއި، 2 އަހަރަށްވުރެ ދިގުވާ ގޮތަށް އާކުރި އެއްބަސްވުމަކީ ވަކި މުއްދަތެއްގެ އެއްބަސްވުމެއް ނޫންކަމާއި، ބަދަލު ހިސާބުކުރި ގޮތް ޢަދުލުވެރިކަމާއި، ކުންފުނީގެ ފުރުޞަތު ގެއްލުނީ ޙާޟިރުނުވުމުން ކަމަށް ބަލައި ޓްރައިބިއުނަލުގެ ނިންމުން ޤާއިމުކުރިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 27 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، މުވައްޒަފަކު ވަކިކުރި ސަބަބަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއްކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމަކީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެއް ކަމާއި، އެކަން ސާބިތުނުކުރެވިއްޖެނަމަ ވަކިކުރީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނެތި ކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 04)
- ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގައި ރިޑަންޑަންސީއާ ގުޅޭ އުޞޫލެއް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވިޔަސް، ވިޔަފާރީގެ ނަފާއަށް ހިންގާ ކުންފުނިތަކުގައި ރީސްޓްރަކްޗަރކުރުން ފަދަ ކަމަކަށްޓަކައި މުވައްޒަފުން ދޫކޮށްލަންޖެހޭ ރިޑަންޑަންސީގެ ޙާލަތަކީ މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ކަމަށް ހައިކޯޓުން ޤާއިމުކޮށްފައިވާ އުޞޫލު މި ނިޒާމުގައި އިސްތިޤްރާރުވެފައިވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 05)
- ރިޑަންޑަންސީގެ ސަބަބުން ވަކިކުރުމުގެ މައްސަލައެއްގައި، ޙަޤީޤަތުގައިވެސް އެފަދަ ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެފައިވޭތޯއާއި، ހެޔޮނިޔަތުގައި ކޮށްފައިވޭތޯއާއި، ވަކި މުވައްޒަފުން ކަނޑައެޅިގެން ބޭއިންސާފުން ވަކިކުރުމަށް ކޮށްފައިވޭތޯއާއި، މުވައްޒަފުން ކަނޑައެޅުނު ގޮތާއި މައުޟޫޢީ އަދި އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ގާއިމުވެފައިވޭތޯ ކަށަވަރުކުރަންވާނެއެވެ. މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ސާބިތުނުވާނަމަ އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ބަލަން ނުޖެހޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 06، 09)
- ރިޑަންޑަންސީގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ގާއިމުވީ ކަމަށް ބެލެވޭނީ ނިންމުމަކީ ހެޔޮނިޔަތުގައި އެކަށީގެންވާ ސަބަބަކާ ހުރެ ނިންމި ނިންމުމެއް ނަމައެވެ. އިޖުރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ގާއިމުވީ ކަމަށް ބެލެވޭނީ ރިޑަންޑަންޓް ކުރަންޖެހިފައިވާކަމާއި ޢަމަލުކުރާނެ އިޖުރާއަތާއި އުޞޫލުތައް މުވައްޒަފުންނަށް ކުރިން އަންގާފައިވުމާއި، 22 ވަނަ މާއްދާގެ ނޯޓިސް ނުވަތަ 25 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ނޯޓިސްގެ ބަދަލު ދީފައިވުމާއި، ޚާއްޞަ އިނާޔަތްތަކެއް ދޭނަމަ އެ މިންގަނޑުތައް ކުރިން ކަނޑައަޅައި އަންގާފައިވާނަމައެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 07)
- ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށްފަހު ކުންފުންޏަށް ލިބުނު ސިޓީތަކަކީ، ބޯޑުން ނިންމުމުގެ ކުރިން ވަޒަންކުރެވުނު ސިޓީތަކެއް ނޫންކަމުން، އެ ސިޓީތަކުން ރިޑަންޑަންސީގެ ޙަޤީޤީ ޙާލަތެއް އޮތްކަން ދަލީލުކޮށް ނުދޭނެއެވެ. މާލީ ޙާލަތު ދަށްވި ސަބަބު ބޯޑުގެ ނިންމުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާނަމަ މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ސާބިތު ނުވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 08)
- ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ) ގެ ދަށުން، ވަކި މުއްދަތެއްގެ ވަޒީފާ އެއްބަސްވުމެއް ޖުމްލަ މުއްދަތު ދެ އަހަރަށްވުރެ އިތުރުވާ ގޮތަށް އާކޮށްފިނަމަ އެއީ ވަކި މުއްދަތެއް ކަނޑައެޅިފައިވާ އެއްބަސްވުމެއް ނޫން ކަމުގައި ބަލަންޖެހޭތީ، އެފަދަ މުވައްޒަފަކު ނުޙައްޤުން ވަކިކުރެވިފައިވާނަމަ ވަޒީފާއަށް ރުޖޫޢުކުރުމަށް ނިންމުމަކީ ރަނގަޅު ނިންމުމެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 10)
- ނުޙައްޤުން ވަކިކުރެވުމުން މުވައްޒަފު އެހެން ވަޒީފާއެއް އަދާކުރަމުން ދާނަމަ، ކުރީގެ ވަޒީފާގެ މުސާރައާއި ލިބެމުންދާ މުސާރައާ ދެމެދުގެ ތަފާތު ލިބޭގޮތަށް ބަދަލު ހިސާބުކުރުމަކީ ޢަދުލުވެރި ހަމައެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 11)
- ޓްރައިބިއުނަލުގައި ޖަވާބާއި ބަޔާން ހުށަހަޅައި ހެކި ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބިފައިވާ ފަރާތަކުން ޚުލާޞާ އަޑުއެހުމަށް ޙާޟިރުނުވެ އެ ފުރުޞަތު ގެއްލުނުނަމަ، ފުރުޞަތު ނުދިން ކަމަށް ބުނެ އިސްތިއުނާފުގައި ޝަކުވާކުރެވޭނެ ހަމައެއް ނެތެވެ؛ ޓްރައިބިއުނަލުން ކުރި މަސައްކަތްތަކާމެދު އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާތަކުގައި ސުވާލު އުފައްދާފައި ނުވާނަމަ އެ މަސައްކަތްތައް ކޮށްފައިވާ ކަމަށް ބަލަންޖެހޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 12)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ކ) (ޤާނޫނު ނަންބަރު 14/2008 އިން ގެނައި 1 ވަނަ އިޞްލާޙުގައިވާ ގޮތަށް)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 21، 22، 25، 27 އަދި 29 ވަނަ މާއްދާ
- 2011/HC-A/89
- 2011/HC-A/180
- 2015/HC-A/165
- 2014/SC-A/27 އާއި 2014/SC-A/30
- 2010/HC-A/209
- 2011/HC-A/134
- 2017/HC-A/184
- ބެންޗު
- ހާތިފް ޙިލްމީ، ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް