ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2015/HC-A-02/03
2015/HC-A-02/03، 2015/HC-A-02/03
2015/HC-A-02/03 (2015/HC-A-02/03, High Court of the Maldives, 6 December 2017)
2015/HC-A-02/03
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން ނިންމީ، ވަކިކުރި ސަބަބު ސާބިތުކޮށްދެވިފައި ނުވާތީ ވަކިކޮށްފައިވަނީ ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ކަމަށާއި، މުވައްޒަފު ކުރިން އަދާކުރި ވަޒީފާގައި އަލުން ބަހައްޓައި ވަކިކުރި ތާރީޚުން ފެށިގެން މުސާރައާއި އިނާޔަތްތައް ދޭން. ހައިކޯޓުގެ 2012/HC-A/182 ގެ ޙުކުމް ސުޕްރީމް ކޯޓުން ބާޠިލުކޮށް މައްސަލަ ހައިކޯޓަށް އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވިއެވެ.
ރިޒޯޓެއްގެ ވޯޓަރ ވިލާތަކާއި ޑިލަކްސް ވިލާތައް މަރާމާތުކުރުމަށް ފަސް މަސް ދުވަހަށް ބަންދުކުރުމާ ގުޅިގެން އޮކިއުޕެންސީ ދަށްވާނެކަމަށް ލަފާކޮށް، މުވައްޒަފެއްގެ މަޤާމު ރިޑަންޑަންޓްވިކަމަށް ބުނެ، ނޯޓިސްގެ ބަދަލުގައި ފައިސާއާއި ރިޑަންޑަންސީ ޕޭމަންޓެއް ދީގެން 2011 ގައި ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވުނެވެ.
ކުންފުނިން ބުނީ ޓްރައިބިއުނަލުން ކުންފުނީގެ ވާހަކަތަކަށް ރިޢާޔަތްނުކުރި ކަމަށާއި، ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ 'ޑިއު ޕްރޮސެސް' ޤާނޫނެއްގައި ބަޔާންކޮށްފައި ނެތްކަމަށާއި، އޮނިގަޑުން އުނިކުރި މަޤާމު އަނބުރާ ދިނުމަށް އަމުރުކުރުމަކީ ޓްރައިބިއުނަލުގެ ކުރީގެ ނިންމުންތަކާ ޚިލާފު ކަމެއް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ރިޑަންޑަންސީގެ ޙާލަތު މެދުވެރިވިކަމަށް ބުނެ މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި އިޖްރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކޮށްފައިވޭތޯ، އަދި ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލުން މުވައްޒަފު ވަޒީފާއަށް އަނބުރާ ބެހެއްޓުމަށް ނިންމި ނިންމުމަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭތޯ (ސުޕްރީމް ކޯޓުން އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވުމާ ގުޅިގެން).
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ވަޒީފާއާބެހޭ ޓްރައިބިއުނަލްގެ ނިންމުން ޤާއިމް
ރިޑަންޑަންސީއަކީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބަކަށް ވެދާނެ ނަމަވެސް، ރިޒޯޓުގެ ބައެއް ވަގުތީގޮތުން މަރާމާތަށް ބަންދުކުރުމަކީ ވިޔަފާރީގެ ޢާންމު ޙާލަތެއްކަމުން އެއީ ރިޑަންޑަންސީ އިޢުލާނުކުރެވޭނެ ޙާލަތެއް ނޫނެވެ. ރިޑަންޑަންސީގެ ނޯޓިސް ވަކިކުރި ދުވަހުގެ ކުރީ ދުވަހު ނެރުމާއި، ވަކިކުރާ މުވައްޒަފުން ހޮވާ އުޞޫލާއި ޢިނާޔަތުގެ މިންގަނޑުތައް ކުރިއާލާ ނޭންގުމުން މައުޟޫޢީ އަދި އިޖްރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ސުޕްރީމް ކޯޓުން ހައިކޯޓަށް އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވާ މައްސަލައަކީ، މައްސަލައިގައި ހުށަހެޅިފައިވާ ވާޤިޢާތަކާއި މައްސަލައާގުޅޭ އެންމެހައިކަންކަމާއި ޤާނޫނީ ނުކުތާތައް ހައިކޯޓުން އަލުން ބަލައި ވަޒަންކޮށް މައްސަލައިގެ މައުޟޫޢުގެ މައްޗަށް ފައިޞަލާކުރަނިވި ޙުކުމެއް ކުރަންޖެހޭ މައްސަލައެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03 (ހ))
- ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 21 ވަނަ މާއްދާއާއި 28 ވަނަ މާއްދާއަށް ބަލާއިރު މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭނީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮވެގެން، ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިންނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03 (ރ))
- މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްފައިވަނީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮވެގެންކަން ސާބިތުކޮށްދިނުމަކީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެއްކަން ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 27 ވަނަ މާއްދާއިން އެނގެން އޮވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03 (ރ))
- ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގައި ރިޑަންޑަންސީއާ ގުޅޭގޮތުން ވަކި އުޞޫލެއް ޤާއިމުކޮށްފައި ނުވިނަމަވެސް، ވިޔަފާރީގެ ނަފާ ހޯދުމަށް ހިންގޭ ކުންފުނިތައް ރީސްޓްރަކްޗަރ ކުރުމަށް ނުވަތަ ކުންފުނީގެ މާލީ ޙާލަތު ދަށްވުންފަދަ ކަމެއް މެދުވެރިވެގެން މުވައްޒަފަކު ދޫކޮށްލަންޖެހިއްޖެނަމަ އެއީ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށް އޮތް އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ކަމުގައި ބެލެވިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް، ޙަޤީޤަތުގައިވެސް އެފަދަ ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެފައިވޭތޯއާއި، އެކަން ކޮށްފައިވަނީ ހެޔޮނިޔަތުގައިތޯއާއި، ވަކި މުވައްޒަފަކު ކަނޑައެޅިގެން ބޭއިންސާފުން ވަކިކުރުމަށްޓަކައި ކޮށްފައިވާ ކަމެއްތޯއާއި، ވަކިކުރާނެ މުވައްޒަފުން ކަނޑައެޅުނު ގޮތާއި، މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި އިޖްރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކޮށްފައިވޭތޯ ބަލާ ކަށަވަރުވާން ޖެހޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03 (ރ))
- ދިވެހި ކޮންމެ ރައްޔިތަކަށްމެ ލިބިފައިވާ ވަޒީފާއަދާކުރުމާއި މަސައްކަތްކުރުމުގެ ޙައްޤު، ކޯޓުތަކުންނާއި ޓްރައިބިއުނަލްތަކުން މާނަކުރަންވާނީ އަދި ލިބިދޭންވާނީ ހުޅުވިގެންވާ ދީމިޤްރާޠީ މުޖްތަމަޢުތަކުން އެޙައްޤު ލިބިދިނުމުގައި ޤަބޫލުކުރާ އުޞޫލުތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރެވި އެއުޞޫލުތައް ނެގެހެއްޓޭނޭ ގޮތެއްގެ މަތިންނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03 (ބ))
- ރިޑަންޑަންސީގެ ޙާލަތު މެދުވެރިވެގެން ވަކިކުރާ މުވައްޒަފުންނާމެދު ޢަމަލުކުރާނޭ ވަކި ޚާއްޞަ އުޞޫލެއް ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގައި ކަނޑައެޅިފައި ނުވިނަމަވެސް، ހުޅުވިގެންވާ ދީމިޤްރާޠީ މުޖްތަމަޢުތަކުގައި ޤާއިމުކޮށްފައިވާފަދަ އުޞޫލުތަކެއް ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގައިވެސް އެކުލެވިފައިވާތީ، އެ ޤާނޫނު ހިންގޭނެ ދާއިރާގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ކޮންމެ މުވައްޒަފަކުވެސް ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭނީ، ވަކިކުރުމަށް ނިންމި ނިންމުމުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމާއި އިޖްރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރުމަށް ފަހުގައެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03 (ބ))
- މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަމަކީ، މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވުނު ސަބަބަކީ ޢަދުލުވެރި ނުވަތަ އެކަށީގެންވާ ސަބަބަކަށް ވުމެވެ. އިޖްރާއީ ޢަދުލުވެރިކަމަކީ، ވަކިކުރުމުގެ ކުރިން ފުރިހަމަކޮށްފައިވާ އިޖްރާއާތަކީ ޢަދުލުވެރި އިޖްރާއާތަކަށް ވުމެވެ. ރިޑަންޑަންޓްވެގެން ވަކިކުރުމުގައި މައުޟޫޢީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރެވިފައިވާކަމަށް ބެލެވޭނީ، މުވައްޒަފުން ރިޑަންޑަންޓްކުރުމަށް ނިންމި ނިންމުމަކީ ޙަޤީޤަތުގައިވެސް ކުންފުންޏަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ އިޤްތިޞާދީ ސަބަބުތަކަށްޓަކައި ހެޔޮނިޔަތުގައި ނިންމާފައިވާ ނިންމުމެއްކަމަށް ވާނަމައެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03 (ޅ))
- ރިޑަންޑަންސީގެ ޙާލަތުގައި އިޖްރާއީ ޢަދުލުވެރިކަން ޤާއިމުކުރެވިފައިވާކަމަށް ޢާންމު ޙާލަތްތަކުގައި ކަނޑައެޅޭނީ: (1) އިޤްތިޞާދީ ޙާލަތުގެ ސަބަބުން މުވައްޒަފުންތަކެއް ރިޑަންޑަންޓްކޮށް ވަކިކުރަންޖެހިފައިވާކަން މުވައްޒަފުންނަށް ކުރިއާލާ އަންގާފައިވުމާއި، (2) ވަކިކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ އިޖުރާއާތާއި އުޞޫލުތަކަކީ ކޮބައިކަން ކުރިއާލާ އަންގާފައިވުމާއި، (3) ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދޭންޖެހޭ ނޯޓިސް ނުވަތަ 25 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ނޯޓިސްގެ ބަދަލުގައި ފައިސާ ދީފައިވުމާއި، (4) ޚާއްޞަ ޢިނާޔަތްތަކެއް ދިނުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާނަމަ، އެޢިނާޔަތް ލިބިދެވޭނެ ގޮތާއި މިންގަނޑުތައް ކުރިން ކަނޑައަޅައި މުވައްޒަފުންނަށް އެންގިފައިވުމެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03 (ޅ)، 03 (ކ))
- ރިޑަންޑަންސީގެ ޙާލަތުތަކަކީ ކޮބައިކަން ޤާނޫނީ ނައްޞުން އެނގެން ނެތްއިރު، ކޮންމެ މައްސަލައެއްގައިވެސް ހުށަހެޅިފައިވާ މަޢުލޫމާތުގެ އަލީގައި ޙަޤީޤަތުގައިވެސް މުވައްޒަފުންތަކެއް ރިޑަންޑަންޓް ކުރަންޖެހޭފަދަ ޙާލަތެއް މެދުވެރިވިތޯ ބަލަންޖެހޭނެއެވެ. ހިނގަމުންދާ ވިޔަފާރިއެއްގައި މަރާމާތުތަކެއް ކުރަން ނުވަތަ އެހެން ބޭނުމަކަށްޓަކައި ޚިދުމަތް ވަގުތީގޮތުން މަޑުޖައްސާލާ ނުވަތަ ހުއްޓާލާ ކޮންމެ ޙާލަތަކީ މުވައްޒަފުން ރިޑަންޑަންޓް ކުރަންޖެހޭ ނުވަތަ ހުއްދަވާ ޙާލަތުތަކެއްކަމަށް ބުރަވެވެން ނެތެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 03 (ކ))
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 21 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 25 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 27 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 28 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 29 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 37 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 68 ވަނަ މާއްދާ
- އައި.އެލް.އޯ ގެ ޓަރމިނޭޝަން އޮފް އެމްޕްލޮއިމަންޓް ކޮންވެންޝަން 1982 (ނަންބަރު 158)
- އައި.އެލް.އޯ ގެ ޓަރމިނޭޝަން އޮފް އެމްޕްލޮއިމަންޓް ރެކޮމެންޑޭޝަން 1982 (ނަންބަރު 166)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2013/SC-A/37 ޤަޟިއްޔާ
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/HC-A/182 ޤަޟިއްޔާ
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/HC-A/89 ޤަޟިއްޔާ
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2011/HC-A/134 ޤަޟިއްޔާ
- ބެންޗު
- ޢަބްދުﷲ ޙަމީދު، ޢަބްދުﷲ ދީދީ، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް