ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-A/562
ޚުޒައިމަތު ނަޢީމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް، 2019/HC-A/562
Khuzaimathu Naeem v. Prosecutor General 2019/HC-A/562 (2019/HC-A/562, High Court of the Maldives, 16 June 2021)
ޚުޒައިމަތު ނަޢީމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން 14 ގްރާމަށްވުރެ ގިނަ ކެނެބިސް ހުރިކަމަށް ބަލައި ކެނެބިސް ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށް ސާބިތުކޮށް، ޢުމުރަށް ޖަލަށްލުމާއެކު 100,000 ރުފިޔާގެ ޖޫރިމަނާ ކުރިއެވެ.
މަސްތު ޙާލުގައި ހުއްޓާ ހައްޔަރުކުރެވުނު މީހާގެ ހަށިގަނޑު ބަލައިފާސްކުރިއިރު ފިލްމު ހުސްކުރި ދަޅެއްގައި މަސްތުވާތަކެތި ފެނުނެވެ. ތަޙްލީލު ރިޕޯޓުގައި ޖުމްލަ ބަރުދަނަށް 17.2872 ގްރާމް ބަޔާންކުރި ނަމަވެސް ނަތީޖާގައިވަނީ THC އާއި ކެނަބިނޯލް ޖުމްލަ ގާތްގަނޑަކަށް 12.4 ގްރާމެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތް ބުނީ ރިޕޯޓުގައި އިމްޕިއުރިޓީސް ނުވަތަ އިތުރު މާއްދާއެއް ބަޔާންނުކޮށް ޖުމްލަ ބަރުދަން ބެލުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމަށާއި، ބަރުދަން 14 ގްރާމް ނޫން ކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ ބަރުދަން ބަލާފައިވަނީ ދަޅު ނުހިމަނައި، ޤާނޫނުގެ އުޞޫލާ އެއްގޮތަށް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
މަސްތުވާތަކެތީގެ ތަޙްލީލު ރިޕޯޓުގައިވާ 'ޖުމްލަ ބަރުދަން' ކަނޑައަޅާފައިވާ ގޮތުގެ މައްޗަށް، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ އަތުގައި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޤަރީނާ ޤާއިމުވާ މިންވަރަށް ކެނެބިސް ހުރިކަން ސާބިތުވޭތޯ، އަދި ކެނެބިސް ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށް އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތި ސާބިތުވޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު (ކެނެބިސް ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށުން ކުށްވެރިކުރުން ބާޠިލު)
ތަޙްލީލު ރިޕޯޓުގައި މަސްތުވާތަކެތި އެހެން އެއްޗަކާ އެއްކޮށްފައިކަން ބަޔާންނުވާތީ ޖުމްލަ ބަރުދަނުގެ އުޞޫލު ތަޠުބީޤުކުރުން ރަނގަޅެއް ނޫނެވެ. ކަށަވަރުވާ ބަރުދަނަކީ 5-14 ގްރާމްގެ ދާއިރާގައިވާ ބަރުދަނަކަށްވާއިރު، ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ދެ ޢަމަލު ދައުލަތުން ސާބިތުކޮށްދީފައި ނުވާތީ ކުށް ސާބިތުނުވެއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ތަޙްލީލުކުރުމަކާ ނުލައި މަސްތުވާތަކެތިކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ އެއްޗެއްގެ ބާވަތާއި ބަރުދަން ދެނެނުގަނެވޭތީ، މަސްތުވާތަކެތީގެ ތަޙްލީލު ރިޕޯޓަކީ އެކަންކަން ބަޔާންކޮށްދިނުމަށް ކޯޓަށް ހުށަހެޅޭ ކިތާބީ ހެއްކެވެ؛ ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން، ތަޙްލީލު ރިޕޯޓުގެ ނަތީޖާއަކީ އެ ރިޕޯޓުގައި ފެންނަން އޮތް ނަތީޖާއެވެ.
- ތަޙްލީލު ރިޕޯޓު ތައްޔާރުކުރި ފަރާތް ރިޕޯޓުގެ ޞައްޙަކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ޝަރީޢަތަށް ޙާޟިރުކުރެވޭއިރު، ރިޕޯޓުގައި ބަޔާންކޮށްފައިނުވާ ކަމެއް އެފަރާތުން ޝަރީޢަތުގައި ބުނުމަކީ އާ ހެއްކެއް ކަމުގައި ބަލައިގަނެވޭނެ ޤާނޫނީ ހަމައެއް ނެތެވެ؛ އަދި ހެކިބަހުގައި ތަފާތުތައް ހުރުމުން ރިޕޯޓުގެ ޖުމްލަ ބަރުދަން އައި ގޮތް އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތް މިންވަރަށް ޔަޤީނުނުވެއެވެ.
- މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން، ޖަދުވަލު 1 ގެ މަސްތުވާއެއްޗެއް އެހެން އެއްޗަކާ އެއްކޮށްފައި ނުވާނަމަ ބަރުދަނަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ހުރި ބަރުދަނެވެ؛ އެހެން އެއްޗަކާ އެއްކޮށްފައިވާނަމަ ބަރުދަނަކީ ހުރިހާ އެއްޗެއްގެ ޖުމްލަ ބަރުދަނެވެ. ތަޙްލީލު ރިޕޯޓުގައި މަސްތުވާތަކެތި އެހެން އެއްޗަކާ އެއްކޮށްފައިކަން ނުވަތަ ނޫންކަން ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާނަމަ، ޖުމްލަ ބަރުދަން ބަލާ އުޞޫލު ތަޠުބީޤުކުރުމަކީ ރަނގަޅު ގޮތެއް ނޫނެވެ؛ އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތި ކަށަވަރުވަނީ ރިޕޯޓުގެ ނަތީޖާގައިވާ ޓެޓްރާހައިޑްރޯކެނަބިނޯލް އާއި ކެނަބިނޯލްގެ ބަރުދަނެވެ.
- ކެނެބިސް 5 ގްރާމަށްވުރެ ގިނައިން، ނަމަވެސް 14 ގްރާމަށްވުރެ ގިނަނޫން ޢަދަދަކަށް ހުރުމުން ޓްރެފިކްކުރުމަށް ބެލެވޭނީ، މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނުގައިވާ ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލުތަކުގެ ލިސްޓުން ދެ ކަމެއް އޭނާ ކުރިކަން ދައުލަތުން ސާބިތުކޮށްފިނަމައެވެ؛ އެ ދެ ކަމެއް ސާބިތުކޮށްދީފައި ނުވާނަމަ ކެނެބިސް ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށް އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއްނެތި ސާބިތެއް ނުވެއެވެ.
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ ކެނެބިސް ޓްރެފިކްކުރުމާބެހޭ މާއްދާގެ (ހ)، (ނ)، (ބ)، (ރ) (PDF ގައި '321' ކަމަށް)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 139 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ މަސްތުވާތަކެތީގެ ބަރުދަން ބަލާ ގޮތުގެ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ) (PDF ގައި '313' ކަމަށް)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލުތައް ބަޔާންކުރާ މާއްދާ (އ)-(ފ) (PDF ގައި '311' ކަމަށް)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 17/2011 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ ޖަދުވަލު 1
- ހެއްކާބެހޭ ޤާނޫނު (ލިޔުމެއް އޮތުން ލާޒިމުކުރާ ކަމެއްގައި ހެއްކަކީ އެ ލިޔުމެވެ - ނަންބަރު PDF ގައި '36/31' ކަމަށް)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީ (އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާގައި)
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު، ފަނޑިޔާރު ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ފަނޑިޔާރު ޢަލީ ސަމީރު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް