ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2016/HC-A/481
އިސްމާޢީލް ނަޞީރު ވ. އިބްރާހީމް ރަޝީދު މޫސާ، 2016/HC-A/481
Ismail Naseer v. Ibrahim Rasheed Moosa 2016/HC-A/481 (2016/HC-A/481, High Court of the Maldives, 8 July 2019)
އިސްމާޢީލް ނަޞީރު ވ. އިބްރާހީމް ރަޝީދު މޫސާ
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ސިވިލް ކޯޓުން ހަވީރާ ގުޅޭ މުދަލާއި ވިޔަފާރިތައް މެޖޯރިޓީ ޙިއްޞާދާރުން ކަނޑައަޅާ ގޮތަކަށް ބަދަލުކުރުމަށް އަންގައި، ހަވީރުގެ މުވައްޒަފުން 2 އަހަރަށް އެހެން މީޑިއާއެއްގައި ވަޒީފާ އަދާކުރުން ހުއްދަ ނޫންކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ކުންފުނީގެ ނަން ބަދަލުކުރުމަށާއި އޮޑިޓްކުރުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
ހަވީރު ނޫސް އެޖެންސީގެ ފައުންޑަރުންގެ މިލްކުވެރިކަމާ ގުޅޭ މައްސަލައެއްގައި ސިވިލް ކޯޓުން ކުރި ޙުކުމުގައި، ހަވީރަށް ނިސްބަތްވާ ވިޔަފާރިތަކުގައި ހަވީރު މީޑިއާ ގްރޫޕް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑާ ކޮންޓްރެކްޓްވެ ވަޒީފާ އަދާކުރި މުވައްޒަފުން 2 އަހަރަށް އެހެން މީޑިއާއެއްގައި ވަޒީފާ އަދާކުރުން މަނާކުރިއެވެ. އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތަކީ އެ ކުންފުނީގެ ވަޒީފާއިން ވަކިވެފައިވާ މުވައްޒަފެކެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ، ޚަޞްމެއްގެ ގޮތުގައި ނުހިމެނޭ އޭނާގެ ބަސް ނުހޯދާ އޭނާގެ މައްޗަށް އިލްތިޒާމު އުފެދޭ ގޮތަށާއި ވަޒީފާ އަދާކުރުމުގެ ޙައްޤުން މަޙްރޫމުވާ ގޮތަށް ޙުކުމްކުރީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 އަދި 37 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ކަމަށެވެ. އިސްތިއުނާފު ރައްދުވާ ފަރާތުން ބުނީ މީޑިއާގެ ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުންތަކުގައި ނޮން-ކޮމްޕީޓް ޝަރުޠު ހިމެނޭނެ ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ހަވީރު ނޫހުގެ ފައުންޑަރުންގެ ދެމެދު ބެލި ސިވިލް ކޯޓުގެ 220/Cv-C/2016 ޤަޟިއްޔާގައި ޚަޞްމެއްގެ ގޮތުގައި ނުހިމެނޭ މުވައްޒަފެއްގެ ބަސް ނުހޯދާ، ހަވީރަށް ނިސްބަތްވާ ވިޔަފާރިތައް ފިޔަވައި އެހެން މީޑިއާއެއްގައި 2 އަހަރަށް ވަޒީފާ އަދާކުރުން މަނާކޮށް ޙުކުމްކުރުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާ އާއި 37 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާ ޚިލާފު ކަމެއްތޯ؛ އަދި އެ ޙުކުމް އެހެން އިސްތިއުނާފެއްގައި ބާޠިލްކޮށް އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވާފައިވާއިރު އިތުރު ގޮތެއް ކަނޑައެޅެންޖެހޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް 2016/HC-A/310 ގައި ބާޠިލްކޮށް އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވާފައިވާތީ އިތުރު ގޮތެއް ކަނޑައަޅާނެ ތަނެއް ނެތް
ކޯޓަށް ފެނުނީ އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ ބަސް ނުހޯދާ ޙުކުމްކުރުމާއި، ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމުގައި ނޮން-ކޮމްޕީޓް ޝަރުޠެއް ނެތްއިރު ވަޒީފާގެ ދާއިރާ ފުޅާކޮށް މަނާކުރުމަކީ އެކަށީގެންވާ ގޮތެއް ނޫންކަމެވެ. ނަމަވެސް، އެ ޙުކުމް 2016/HC-A/310 ގައި ބާޠިލްކޮށް އަލުން ބެލުމަށް ސިވިލް ކޯޓަށް ފޮނުވާފައިވާތީ، އިތުރު ގޮތެއް ކަނޑައަޅާނެ ތަނެއް ނެތްކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ވަކި ފަރާތަކަށް ނުޖެހި ހާމަކަމާއި ޢަދުލުވެރިކަމާއެކު ޝަރީޢަތްކުރުމުގައި ޤަޟިއްޔާއެއްގައި ހިމެނޭ ޚަޞްމުން ހާޒިރުކޮށް ނުވަތަ އެފަރާތުން މީހަކު ޙާޟިރުވެ ބަސް ބުނުމުގެ ފުރުޞަތު ދޭންޖެހޭނެއެވެ. އެހެންކަމުން، ޚަޞްމެއްގެ ގޮތުގައި ހާޒިރުކޮށް ބަސް ހޯދުމެއް ނެތި، ދަޢުވާގައި ނުހިމެނޭ ފަރާތެއްގެ މައްޗަށް އިލްތިޒާމު އުފެދޭގޮތަށް ޙުކުމްކުރުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) އާއި 2010/HC-A/226 ގައި ކަނޑައެޅި އުޞޫލާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. (3.2)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 37 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ދަށުން ކޮންމެ ރައްޔިތަކަށްމެ އެމީހަކު އިޚްތިޔާރުކުރާ ވަޒީފާއެއް އަދާކުރުމުގެ ނުވަތަ މަސައްކަތެއް ކުރުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވެއެވެ. (3.3)
- ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ވަޒީފާދޭ ފަރާތާއި މުވައްޒަފާ ދެމެދު ވާދަވެރި ވިޔަފާރިއެއް ނުވަތަ ފަންނީ މަސައްކަތެއް ކުރުން އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން މަނާކުރެވިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް އެފަދަ ހިފެހެއްޓުމެއް (restraint of trade) ހުއްދަވާނީ އެއީ އެކަށީގެންވާ (reasonable) ކަމަކަށް ވާނަމައެވެ. (3.3)
- ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމުގައި ވަކިވުމަށްފަހު އެއްފަދަ މަސައްކަތެއް ކުރުން މަނާކުރާ ޝަރުޠެއް ނެތްހިނދު، މުވައްޒަފުން މީޑިއާގެ ދާއިރާގައި އެހެން ތަނެއްގައި ވަޒީފާ އަދާކުރުން 2 އަހަރަށް މަނާކޮށް ދަށުކޯޓުން މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ދާއިރާ ފުޅާކޮށްފައިވަނީ އެކަށީގެންވާ ގޮތަކަށް ނޫނެވެ. (3.3)
- ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމެއް، އެއް ޤަޟިއްޔާއަކަށް ހުށަހެޅުނު އެހެން އިސްތިއުނާފެއްގައި ހައިކޯޓުން ބާޠިލްކޮށް ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ދަށުން އަލުން ބެލުމަށް ދަށުކޯޓަށް ތަޙްވީލްކޮށްފައިވާނަމަ، އެ ޙުކުމާ މެދު ފަހުން ބަލާ އިސްތިއުނާފެއްގައި އިތުރު ގޮތެއް ކަނޑައަޅާނެ ތަނެއް ނެތެވެ. (3.4، ޙުކުމް)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 42 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 37 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 22/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ)
- ހައިކޯޓުގެ 2010/HC-A/226
- ހައިކޯޓުގެ 2015/HC-A/08
- ހައިކޯޓުގެ 2016/HC-A/310
- ބެންޗު
- ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ޙަސަން ޢަލީ، މުޙައްމަދު ނިޔާޒު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް