އިބްރާހީމް ޝަރީފް ވ. ޢަލީ މަނިކު

3[…] / ޢަލީ މަނިކުއާއި ހއ. ކެލާ/ ރަތްކެޔޮގެ، އިބްރާހީމް ޝަރީފްއާ ދެމެދު 2005 މާރިޗު 10 ގައި ލިޔުމުން އެއްބަސްވުމެއް ވެވުނެވެ. އެއްބަސްވެވުނީ […] އެވެކިޔާ ބަންޑާރަ ގޯތީގައި ހަދެ 7 ބުރީގެ އިމާރާތުގެ ތިރީ ދެ ބުރި ކުއްޔަށް ދިނުމަށެވެ.

4މި އެއްބަސްވުމުގައ ސޮއިކޮށްފަ އިވަނ 10 މާރިޗު 2005 ކަމުގައިވީނަމަވެސް، އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތގު ގޮތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ 1 މެއި 2004 ން ފެށިގެން 30 އޭޕްރީލް 2014ގެ ނިޔަލަށް ހިނގާ 120 މަސް ދުވަހެވެ.

5މުގެ އިތުރުންވެސް ބުނެވި ދިޔަ އެއްބަސްވުން ފިޔަވައި، އިތުރު އެއްބަސްވުނ ތަކެއްގައިވެސް އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތާއި އިސްތިއުނާފ ރައްދުވާ ފަރާތާ ދެމެދި ސ އިކޮށްފައިވާކަނޮ އެނގެއެވެ. މި ގޮތުނ ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައި 27 ސެޕްޓެންބަރު 2004 ގައި […] 07 )ހަތެއް( ބުރީގެ ފައުންޑޭޝަނާ އެކު 03 )ތިނެއް( ބުރީގެ ޢިމި ރާތެއ ކުރުމަށް އެއްބަސްވެފައިވެއެވެ. އަދ 24 ޖެނުއަރީ 2006 ގައީ ވެސް ކުލީގެ އެއްބަސްވުމެއް ވެފައިވާކަން އެނގެއެވެ. އަދި މި އެއްބަސްވުމަކީ 01 މެއި 2005 އާއި 20 ފެބްރުވަރީ 2005 ގައާ ވެފައިވާ އެއްބަސްވުންތަކުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރުމަށް ވެފައި ވި އެއްބަސްވުމެކެވެ. އަދި ބުނެވިދިޔ 24 ޖަނަވަރީ 2006ގެ އެއްބަސްވުމުގައ ވެސް 27 ސެޕްޓެންބަރު 2004 ގައި ވެފައިވާ އެއްބަސްވުން ދެމިއޮންނާނެ ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.

610 މާރިޗު 2005 ގައި ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް އިބްރާހީމް ޝަރީފް ތަން ބޭނުންކުރުމުގްއަ ދައްކަންޖެހޭ މަހުކުލި ދައްކަމުންނުދާތީ، އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ކުލި ދައްކަންޖެހޭ ތާރީޚުން ފެށިގެން ދަޢުވާގައި ޙުކުމްކުރުމާ ހަމައަށް ލިބިފައިވާ ކުލީގެ އެންމެހާ ފައިސާ އުނިކޮށް، ތަން ބޭނުނުކުރަމުންދާ މުއްދަތަށް އެއްބަސްވުމުގައިވާ ފަދައިން ދައްކަންޖެހޭ ކ ލ ދައްކަމުން ދިއުމަށާއި، އަދި ދަޢުވާގައި ޙުކުމްކުރުމާ ހަމައަށް ދައްކަންޖެހޭ ކުލީގެ ފައިސާ އެކީ އެއްފަހަރާ ހޯދުމަށް ޢަލީ މަނިކުގެ ފަރާތުން ސިވިލް ކޯޓުގައި ދަޢުވާކުރިއެވެ.

7އިސްތިއުނާފް މިކުރެވޭ ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 360/Cv-C/2018 ޤަޟިއްޔާގެ ޝަރީޢަތް ނިމުނު ގޮތުގެ ރިޕޯޓަށް ބެލިއިރު، އ ޤަޟިއްޔާއަކީ، […] އެވެކިޔާ ގޯތި ގައީ ހަދާފައިވި ޢުމާރާތުގެ ތިރީ ދެ ބުރަ )ގްރައުންޑް ފްލޯރ އާއި ފަސްޓް ފްލޯރ( ކުއްޔަށް ދިނުމަށްޓަކައި 10 މާރިޗު 2005 ގައި ކ.މާލެ، ޢަލީ މަނިކުއާއި ހއ. ކެލާ/ ރަތްކެޔޮގެ، އިބްރާހީމު ޝަރީފި އ ދެމެދާ ވުޖޫދުކުރެވުނ އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް އިބްރާހީމް ޝަރީފް ތަން ބޭނުންކުރުމުގެ މުޤާބިލުގައި ދައްކަންޖެހޭ މަހުކުލި ދައްކަމުން ނުދާތީ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ކުލި ދައްކަންޖެހޭ ތާރީޚުން ފެށިގެން މި ދަޢުވާގައި ޙުކުމް ކުރުމާއި ހަމައަށް ލިބިފައިވާ ކުލީގެ އެންމެހާ ފައިސާއެއް އުނިކޮށް، ތަން ބޭނުން ކުރަމުންދާ މުއްދަތަށް އެއްބަސްވުމުގައިވާ ފަދައިން ދައްކަންޖެހޭ ކުލި ދެއްކުމަށާއި، އަދި މި ދަޢުވާގައި ޙުކުމް ކުރުމާ ހަމައަށް ދައްކަންޖެހޭ ކުލީގެ ފައިސާ އެކީ އެއފަހަރ ކ.މާލެ، ޢަލީ މަނިކުއަށް ދައްކައި ޚަ ލާޞކުރުމަށ އިބްރާހީމް ޝަރީފްއަށް އަންގައި އަމުރުކޮށް ދިނުމަށް އެދާކ.މާލެ، ޢަލީ މަނިކުގެ ފަރާތުން ހއ.ކެލާ/ ރަތްކެޔޮގެ، އިބްރާހީމް ޝަރީފުގެ މައްޗަށް ދަޢުވާކުރުމުން ބެލުނު ޤަޟިއްޔާއެކެވެ.

8އެ ޤަޟިއްޔާ ބައްލަވައި ކުރައްވާފައިވާ ޙުކުމުގައި، "ދެންފަހެ، ބުނެވިދިޔަ ކަންކަން އެގޮތުގައި ހުރުމާއެކު، […] / މާލެ ޢަލީ މަނިކުގެ ފަރާތުން ހއ.ކެލާ/ ރަތްކެޔޮގެ އިބްރާހީމް ޝަރީފްގެ މައްޗަށް ދަޢުވާކޮށް ހުށަހަޅާފައިވާ މި މައްސަލާގައި، ދަޢުވާކުރާ ފަރާތާއި ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތާ ދެމެދު 27 ސެޕްޓެނބަރް 2004 ގައި ވެވުނު އެއްބަސްވުމުގެ މުއްދަތު ފެށި، ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައި 10 މާރިޗް 2005 ގައާ ވެވުނު އެއްބަސްވުން މާޔޫސް ވެ، އެ އެއްބަސްވުން ނިމުމަކަށް އައުމަހަމައަށް، އ އެއްބަސްވުމުގް ދަށުން ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުން ދަޢުވާކުރާ ފަރާތަށް 881,666/67ރ.)އަށްލައްކަ އަށްޑިހަ އެއްހާސް ހަސަތޭކަ ފަސް ދޮޅަސް ހަރުފިޔާ ފަސްދޮޅަސް ހަތްލާރި( ދައްކަންޖެހި ނުދައްކައިވާކަން މަދަނީ މިންގަނޑުތަކުން ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، މ ބުނެވުނު ފައިސާ ދަޢުވާކުރި ފަރާތަށް ލިބިދިނުމުގެ ގޮތުނ 11 އޮކްޓޯބަރު 2018 އިން ފެށިގެން 30 )ތިރީސް( ދުވަހުގެ ތެރޭގައި މި ފައިސާ ސިވިލް ކީޓަށް ދައްކައި، މި ދަރަނި ޚަލާޞްކުރުމަށް ދަޢުވާލިބުނު ހއ.ކެލާ/ ރަތްކެޔޮގެ އިބްރާހީމް ޝަރީފްއަށް އަންގައި، މިގޮތުގެމަތީން ޙުކުމްކޮށްފީމެވެ." މިފަ ދައިނ ޙުކުމްކޮށްފައިވާކަން އެ ޤަޟިއްޔާގެ ޝަރީޢަތް ނިމުނު ގޮތުގެ ރިޕޯޓުން އެނގެން އޮވެއެވެ.

9ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 360/Cv-C/2018 ޤަޟިއްޔާ ނިމިފައިވާގޮތް ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ހަމަތަކާ އެއްގޮތް ނޫންކަމަށް ބުނެ އެ ޤަޟިއްޔާ އިސްތިއުނާފު ކުރުމަށް އެދި ހއ. ކެލާ/ ރަތްކެޔޮގެ،އިބްރާހީމް ޝަރީފްގެ ފަރާތުން އަންނަނިވި ނުކުތާތައް ހުށަހަޅާ އެ ނުކުތާތަކާ ބެހާ ގޮތުނ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގ ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ވާހަކަ ދައްކާފައިވެއެވެ. އެގޮތުން ހުށަހަޅާފައިވާ ނުކުތާތަކަކީ:

9.1 އިސްތިއުނާފު ކުރެވޭ 360/Cv-C/2018 ޤަޟިއްޔާގައި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސޕްރީމު ކޯޓުގް ނަންބަރު: 2010/SC-A/02 ޤަޟިއްޔާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދައިން މަދަނީ މައްސަލައެއް ސާބިތުކުރަންޖެހޭ މިންގަނޑަށް އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން މައްސަލަ ސާބިތުކުރުމަށް ހެކި ހުށަހަޅާފައިވީނަމަވެސް، އިސްތިއުނާފުކުރެވޭ ޤަޟިއްޔާގައި ހުށަހެޅުންމައްސަލާގެ ވަޤާއިއުތައ ތަޤްޔީމަކުރުމުގައ މައްސަލި ބެއްލެވި ފަނޑިޔާރަށް އޮޅުންތަކެއް އަރާފައިވާތީއާއި، އެ އޮޅުންތަކުގ ސަބަބުނ 10 މާރިޗު 2005 ދުވަހުގެ ލިޔުމަކީ ދެފަރާތުން އެ މައްޗަށު ޢަމި ލުކުރުމަށް ވެވުނު އެއްބަސްވމެއު ނޫންކަން ފަނޑިޔާރަށް އޮޅުން އަރާފައިވުމުގެ ސަބަބުން އެ ޤަޟިއްޔާގައ ކުރެވިފައިވާ ޙުކުމަކީ އިންސާފުން ކުރެވިފައިވާ ޙުކުމެއް ކަމުގައި ނުވުން ކަމަށް ބުނެ ހުށަހެޅި ނުކުތާއާއި

9.2 ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނގު 5 ވުނ މާއްދާގަ )ށ( އާއި ސޕްރީމު ކޯޓުގް ނަންބަރު: 2014/SC- A/52 ޤަޟިއްޔާގައި ޝަރީޢަތުން ކުރެވޭ ޙުކުމަކީ މައްސަލައިގެ ބާވަތުން ބަލަންޖެހޭ އެން މެހ ކަންކަން ބަލައި ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭ އެނުމެހް ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރެވިގެން ކުރެވޭ ޙުކުމެއްކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާއިރ، އިސްތިއުނާފު ކުރވެ 360/Cv-C/2018 ޤަޟިއްޔާގައި، އިސްތިއުނާފު ކުރާ ފަރާތުން ހުށަހެޅް ޑޮކިއުމންޓްރެ އެވިޑެންސް އަށް ސިވިލުކޯޓުން ބ އްލެ މެއި ނެތް މައްސަލި ނިންމާފައިވުން ކަމަށް ބުނެ ހުށަހެޅި ނުކުތާއާއި

9.3 އިސްތިއުނާފު ކުރެވޭ 360/Cv-C/2018 ޤަޟިއްޔާގެ ޙުކުމް ކުރައްވާފައ ވަނީ،އިސްތިއުނާފ ލިބޭ ފަރާތަށްނުޙު އ ޤާނ މަންފާއެއް )enrichment unjust ( ލިބޭނު ހެން، ދިވެހިރާއްޖޭގ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރ 2014/HC-A/246 ޤަޟއްޔާއިނި ކަނޑައަޅާފައިވް އުޞޫލާއި ޚިލާފަށް ކަމަށް ބުނެ ހުށަހެޅި ނުކުތާއެވެ.

10ޕްރިސިޑެންސް 1ދަށުކޯޓުތަކާއި ޓްރައިބިއުނަލްތަކުގެ ނިންމުންތައް އިސްތިއުނާފު ކުރެވޭނެ ޙާލަތްތަކުގެ ތެރޭގައި، އިސްތިއުނާފަކުރަނ ހުށަހަޅް ޙުކުމާ ނުވަތް ނިންމުން ބިނާކުރެވިފައިވަނީ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށްކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭނެ ސަބަބުތަކެއް ހުރުން ނުވަތަ ޤާނޫނު ތަޠުބީޤުކުރުމުގައި ނުވަތްޤާނޫނު މާނަކުރުމުގައި ކުށެއް ހެދިފައިވާކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭނެ ކަންކަން ހުރުން ހިމެނޭކަން އެނގެން އޮވެއެވެ.

11ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ މި ޤަޟިއްޔާއާ ގުޅިގެން ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 360/Cv-C/2018 ޤަޟިއްޔާގެ ޝަރީޢަތް ނިމުނު ގޮތުގެ ރިޕޯޓަށާއި، އެ ޤަޟިއްޔާ އިސްތިއުނާފުކުރުމަށް އިބްރާހީމެ ޝަރީފާގ ފަރތުނ ހުށަހަޅާފައިވް ނުކުތާތަކަށާއި އެނުކުތެ ތަކާ ގުޅިގެނާ ދަ ފަރާތުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގ ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ދައްކާފައިވާ ވާހަކަތު ކަށާއި، މައްސަލައާ ގުޅުންހުރި ލިޔުންތަކަށް ބަލާއިރު އަންނަނިވި ކަންތައްތއ ޝަރީޢަތަށް ފާހަގަކުރެވެއެވެ.

12ޕްރިސިޑެންސް 2ދުވެހިރާއު ޖޭގެ ސްޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރ 2010/SC-A/02 ޤަޟިއްޔާގެ ޝަރީޢަތް ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯޓުގެ ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާތަކުގެ )ނ( ގައި "އާންމު އުޞޫލެއްގެ ގޮތުގައި މަދަނީ ޚުޞޫމާތްތަކުގައި ޘާބިތުކުރުމުގެ ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/22 ) ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު(ގ 43ވަނަ މާއްދާ ބުރަ (onus probandi) އުފުލުމަކީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ މަސްއޫލިއްޔަތެއާ ކަމާއި، މި މާނައިގާ ދަޢުވް ކުރި ފަރާތަކީ ހަމައެކަނި ދަޢުވާ ކ ޓަށ އުފުލާ ފަރާތެއް ނޫންކަމާއި، އޭގެ އިތުރުން ދަޢުވާ ރައްދުވާ ފާރާތުނ ދަޢުވާގެ ދިފާޢުގައި ކުރެދިފާޢ ދަޢުވީ ޘާބިތުކުރުމަކީ އެފަރާ ތުގ މަސްއޫލިއްޔަތެއްކަމާއި، އެހެންކަމުނ ދަޢުވާއެއްގައި އެއް ޚަޞްމު އަނެއް ޚަޞްމާ ކުރިމަތިކުރުވާ "ދަފްޢު" (plea) ޘާބިތުކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އުފުލަންޖެހޭ ފަރާތަކީ އެ ދަފްޢެއް ކުރާ ފަރާތް" ކަމަށް ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާކަނ އެނގެން އޮންނަކަމެވެ.

13ބަޔާންވެދިޔަ ޤާނޫނީ ނައްޞުތައް މި މައްސަލައަށް ތަޠުބީޤުކުރާއިރު، އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން މި މައްސަލަ އިސްތިއުނާފ ކުރަމުން ފާހަގަކޮށްފައިވަނީ އިސްތިއުނާފު ކުރާ ފަރާތާއި އިސްތިއުނާފު ރ އްދުވ ފަރާތާއި ދެމެދު 10 މާރިޗު 2005 ވަނަ ދުވަހު ސޮއިކޮށްފައިވާ ލިޔުމަކީ، މޯލްޑިވްސްހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަނޓ އެންޑް ފައިނޭންސް ކުންފުނިން ލޯނެއް ނެގުމަށްޓަކައި ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައި ވެފައިވާ ރަމްޒީ އެއްބަސްވުމެއްކަމަށާއި، އެ ލިޔުމަކީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 91/4 )ދިވެހިރެ އްޖޭގެ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު( ގ 6 ވަނީ މާއްދާގަ )ހ( ގައި ބަޔާންކުރާފަދަ ޤާނޫނާ ގޮތުން ބަނދެވޭ ބަނދެވުންތަކެއް އުފެއްދުމުގައި ހަރުދަނާ ނިޔަތުގައި ލިޔެ ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ލިޔުމެއް ނޫންކަމަށެވެ.

14ޕްރިސިޑެންސް 3ކޮންޓްރެކްޓެއްގެ ބައިވެރިންގެ މައްޗަށް ލާޒިމްވެގެންވަނީ، އެ ކޮންޓްރެކްޓްގައިވާ ޝަރުޠުތަކާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރުން ކަމަށާއި، އެނޫން އެހެންގޮތަކަށް ޢަމަލުކުރެވޭނީ، ކޮންޓްރެކްޓްގެ އެއްބައިވެރިޔަކު އަނެއް ބައިވެރިޔާގެ މައްޗަށް ލާޒިމުވި ކަމަކަށް ދުލެއްދީފިނަމަ ނުވަތަ ކޮންމެވެސް އެހެން ގޮތަކަށް ޢަމަލުކުރަން އެއްބަސްވެއްޖެ ޙާލަތެއްގައިކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާކަމާއ، ދެފަރާތެއްގެ ދެމެދުގައި ޞައްޙަ އެއްބަސްވުމަކުން ބަނދެވިފައިވާނަމަ އެ ދެފަރާތެއްގެ ދެމެދުގައި އުފެދޭ ޚުޞޫމާތުތަކުގައި އެ ދެފަރާތުގެ ޙަކަމަކަށްވާނީ އ އެއްބަސްވުމެއްކަމާއި، ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައި ވެވޭ އެއްބަސްވުމެއްގައި ސާފު ޞަރީޙަކޮށް ޢިބާރާތެއް އޮތްނަމަ އެއްބަސްވުން މާނަކުރުމުގައި ލިޔެފައިވާ ޢިބާރާތުގެ މައްޗަށް ބަރުދަން ދޭންޖެހޭނެކަމާއި، އަދި އެއްބަސްވުމެއްގ ބައިވެރިންގެ މައްޗަށް ލާޒިމްވެގެންވާނީ އެ އެއްބަސްވުމުގައިވާ ޝަރުޠުތަކާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރުނކަމަށް ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 ވަނި މާއްދާގަ )ހ( ގައި ބަޔާންކޮށް ފައިވެއެވެ.

15ޕްރިސިޑެންސް 4މްމައްސަލައިގައި، އިސްތިއުނާފު ކުރާ ފަރާތުން، ބަޔާނކުރ، އިސްތިއުނާފު ކުރު ފަރާތާއި އިސްތިއުނާފ ރައްދުވާ ފަރާތި ދެމެދާ ރުހުމުގައި ސޮއިކޮށްފައިވާ ކުލީގެ އެއްބަސްވުމަކީ އެ އެއްބަސްވުމުގައަބަޔާންވެގެންވ މަޤްޞް ދުން ބ ރުން، އެއްބަސްވުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާ ކަމއެ ޙާޞިލާ ކުރުމުގެބޭނުމުގައި ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމް އ ކަމަށް ބެލެވެން ނެތެވެ. އަދި އެ އެއްބަސްވުމަކީ މޯލްޑިވްސް ހައުސިންގ ޑިވެލޮޕްމަންޓް އެންޑް ފައިނޭންސް ކުންފުނިނީ ލޯނެއް ނެގުމަށްޓަކައި ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައިވެފައިވާ ރަމްޒީ އެއްބަސްވުމެއްކަމަށް އިސްތިއުނާފީ ކުރާ ފަރާތުން ބުނާނަމަ، އެކަންތައް ޝަރީޢަތަށް ޘާބިތުކޮށްދިނުމަކ އިސްތިއުނާފ ކުރާ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެކަންތައްތައް ސާބިތުކޮށް ދިނުމަށް އިސްތިއުނާފު ކުރާ ފަރާތުން އެއްވެސް ހެއްކެއް އަދި ޤަރީނާއެއް ވެސް ހުށަހަޅާފައިވާކަން އެނގެން ނެތެވެ.އެހެންކަމުން، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސޕްރީމު ކޯޓުގް ނަންބަރު: 2010/SC-A/02 ޤަޟިއްޔާގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޞޫލާ ޚިލާފަށް ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު: 360/Cv-C/2018 ޤަޟިއީ ޔާ ނިންމަވާފައިވާކަމަށް ބަލަންޖެހޭ ޝަރުޢީ ނުވަތަ ޤާނޫނީ ސަބަބެއް ނެތްކަން އެނގެއެވެ.

16ޕްރިސިޑެންސް 5ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5ވަނަ މާއްދާގަ )ށ( ގައި "މި މާއްދާގެ )ހ( ގައި ވާގޮތުގެ މަތިން، ފަނޑިޔާރުކަމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރުމުގައި އަންނަނިވި ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެވެ." ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. އަދި އެ އަކުރުގެ )1( ގައި "މައްސަލައިގައި ހުށަހެޅިފައިވާ ހެއްކާ ޤާރީނާ" ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ. ޤާނޫނު ނަންބަރު 91/4 މި މާއްދާގަ )ހ( ގައިވާގޮތުގެމަތިން، ފަނޑިޔާރުކަމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރުމުގައި އަންނަނިވި ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެވެ.

17އިސްތިއުނާފުކުރެވިފައި މިވާ ޤަޟިއްޔާ ނިންމާފައިވަނީ އިސްތިއުނާފް ކުރާ ފަރާތުން ސިވިލް ކޯޓަށް ހުށަހެޅި ޑޮކިއުމެންޓްރީ އެވިޑެންސަށ ބެލުމެއްނެތިކަމަށް އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ބުނާއިރު، އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ޑޮކިއުމަންޓެއްގެ ގޮތުގައި ހުށަހަޅާފައިވަނީ އިސްތިއުނާފެ ކުރާ ފަރާތާއި އިސްތިއުނާފު ރައްދުވު ފަރާތާ ދމެދެ 27 ސެޕްޓެންބަރު 2004 ގައި ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމެއްކަން އެނގެއެވެ. އަދި އެ އެއްބަސްވުމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ރިއާޔަތްކޮށްފައިވާ ގޮތަށް ބަލާއިރު، އެއެއްބަސްވުމަކ […] އެވެކިޔާ ގޯތީގައި 07 )ހަތެއް( ބުރީގެ ފައުނު ޑް ޝަނާއެކ 03 )ތިނެއް( ބުރީގެ ޢިމާރާތެއް ކުރުމަށް ވެފައިވެ އެއްބަސްވުމެއްކަމަށާއި، ބުނެވީ ދިޔަ އެއްބަސްވުމުގި މުއްދަތު ގުނަން ފަށާނެ 01 ޖަނަވަރީ 2010 އިން ފެށިގެން ކަމަށާއި، އަދި 01 ޖަނަވަރީ 2010 އިނާ ފެށިގެން ޚުޞޫމާތު އުފެދިފައިވާ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން އަދާކުރަން އެއްބަސްވެފައި އޮތް ކުލި އ ދާކުރުނ ނިމުމަކަށް އައިސް، އ ހިނދުން ފެށިގެން 10 މާރިޗު 2005 ގައީ ވެވުނުއެއްބަސްވުމަކ ޢަމަލުކުރެވެން ނެތް ބާޠިލެއެއްބަސްވުމަކަށް ވެގެންދާނީ ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.

18އެހެންކަމުން، އިސްތިއުނާފު ކުރެވިފައިމިވާ ޤަޟިއްޔާ ގ ޝަރީޢަތު ނިމުނުގޮތުގެ ރިޕޯޓަށް ބެލުމުން، އިސްތިއުނާފ ކުރާ ފަރާތުން ހުށަހަޅާފައިވާ އެ ޑޮކިއުމަންޓަށް ރިޢާޔަތްކޮށްފައިވާކަން އެނގެން އޮންނާތީ، 01 މެއި 2004 އިން ފެށިގެން 01 ޖަނަވަރީ 2010 އާ ދެމެދު މުއްދަތަށް، […] ގޭގައި ޢިމާރާތްކުރި ފަރާތް ކަމަށްވާ އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ހަދާފައިވާ ތިންބުރި އިމާރާތުގެ ތިރީ ދެބުރިއަށް އިތުރެ ކުއްޔެއް ދައްކަންޖިހޭކަމަށެ ކަނޑައަޅުއްވާފައިވަނީ، މައްސަލައިގެ ޙަޤީޤަތްތަކާއި އެގްރިމަންޓުގައ ސާފުކޮށް ލިޔެފައިވާ ލިޔުންތަކަށް ބެއްލެވުމެއްނެތި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފަނޑިޔާރުންގެ ޤާނޫނުގެ 5ވަނަ މާއްދާގެ )ށ(އ ޚިލާފަށް ކަމަކަށް ނުދެކެމެވެ.

19ޕްރިސިޑެންސް 6ކޮންޓްރެކްޓަކީ ދެމީހެއްގެ ދެމެދުގައި ނވަތު ދަ މީހަކަށްވުރެ ގިނަ ބައެއްގެ މެދުގައި އެއްބަސްވެވޭ އެއްބަސްވުމެއްކަމާއި އަދި އެ އެއްބަސްވުމަކީ ޤާނޫނު ޤަބޫލުކުރާ، ނުވަތަ ޤާނޫނު ބާރުދޭއެއްބަސްވުމަކަށ ވެސް ވާންވާނެކަނ އެނގެން އޮތްހިނދު، މި ދެފަރާތުގެ ދެމެދު ލިޔުމުން އެއްބަސްވުމެއް ވެފައިވާކަން ހުށަހެޅިފައިވާ ލިޔެކިއުން ތަކުންނާއި ދެފަރާތުގެ ބަހުންވެސް އެނގެން އޮވެއެވެ. އެހެންކަމުން، އިސްތިއުނާފު ކުރާ ފަރާތުން ދައްކަންޖެހޭކަމަށް، ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 360/Cv-C/2018 ޤަޟިއްގައި ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ ފައިސާއަކީ ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައި ވެފި އ ވާ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ނަގައި ދިނުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ފައިސާކަން އެނގެން އޮންނާތީ، މި މައްސަލައިގައ ޢަދުލުއިންސާފުގެ ނިޒާމު ބޭނުންކޮށްގެން، ނާޖާއިޒު މަންފާއެއް މީހަކަށް ލިބޭގޮތަށްނުވަތަ ނ ޙައްޤަމް އްސަނދިކުމެއ ހޯދުމަށް މީހަކަށް މަގުފަހވ ގޮތަށް އިސްތިއުނާފު ކުރެވިފައި މިވާ ޤަޟިއްޔާގައި ޙުކުމް ކުރައްވާފައިވާ ކަމަށް އިސްތިއުނާފު ކުރާ ފަރާތުން ބުންވޭނެ ޤެ ނޫނީ ހަމައެއް އޮތަ ކަމކަ ށ ނުދެކެމެވެ.

1. އެހެންކަމުން، ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 360/Cv-C/2018 ޤަޟިއްޔާ އިސްތިއުނާފު ކުރުމަށް ހއ.ކެލާ/ ރަތްކެޔޮގެ، އިބްރާހީމް ޝަރީފްގެ ފަރާތުން ހުށަހަޅާފައިވާ ނުކުތާތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށްއެ ޤަޟިއްޔާގެ ނިނޫމުން ބެދަލު ކުރަންޖެހޭ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ސަބަބެއް އޮތް ކަމަކަށް އަހުރެން ނުދެކެމެވެ. • ޙުކުމް: ދެންފަހެ، އިސްވެ ބަޔާންކުރެވުނު ސަބަބުތައް އެގޮތުގެ މަތިން ހުރުމާއެކު ސިވިލް ކޯޓުގެ ނަންބަރ 360/Cv-C/2018 ޤަޟިއްޔާ އިސްތިއުނާ ފ ކުރުމަށް ހއ.ކެލާ/ ރަތްކެޔޮގެ، އިބްރާހީމް ޝަރީފް )(ގެ ފަރާތުން ހުށަހަޅާފައވި ނުކުތާތަކުގެ ޤާނޫނު ނަންބަރު 91/4 )ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު( ގެ 2ވަނަ މާއްދާ