ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2017/HC-A/296
ޙުސައިން ޢާމިރު ވ. ޢަބްދުއްރަޙްމާން ޢަބްދުއްރަޙީމް، 2017/HC-A/296
Hussain Aamir v. Abdul Rahman Abdul Raheem 2017/HC-A/296 (2017/HC-A/296, High Court of the Maldives, 5 December 2018)
ޙުސައިން ޢާމިރު ވ. ޢަބްދުއްރަޙްމާން ޢަބްދުއްރަޙީމް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ފައިސާ އަދާކުރެވިފައިނުވާކަން ސާބިތުވާތީ އެއްބަސްވުމުގެ 7 ވަނަ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތްކޮށް 20 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދޯނި ވެރިފަރާތާ ޙަވާލުކުރުމަށް ސިވިލް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ދޮންދޫނި ފައިބަރު ދޯނި 600,000 ރުފިޔާއަށް ވިއްކުމަށް ދެފަރާތް އެއްބަސްވެ، ގަތް ފަރާތުން 330,000 ރުފިޔާ ނުދެއްކުމުން، އެއްބަސްވުމުގެ 7 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދޯނި އަނބުރާ ހޯދުމަށާއި ގެއްލުމުގެ ބަދަލަށް ވިއްކި ފަރާތުން ދަޢުވާކުރިއެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ފައިސާ ދެއްކުމުގައި ދަތިވުމުން ދޯނި މޯގޭޖްކޮށް ލޯނު ނަގައިގެން ދެއްކުމަށް އެއްބަސްވެ ޕަވަރ އޮފް އެޓަރނީ ދީފައިވާތީ ޕްރޮމިސަރީ އެސްޓޮޕެލްގެ މަންފާ ލިބެންޖެހޭ ކަމަށާއި، ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 20 (ހ) ގެ ދަށުން ލުއި ދީފައިވާކަމަށް ހެކިބަހަށް ރިޢާޔަތްނުކުރާ ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ދޯނި ވިއްކުމުގެ އެއްބަސްވުމުގައި ފައިސާ ނުދައްކައިފިނަމަ ދޯނި އަނބުރާ ހޯދުމުގެ ޙައްޤު ވިއްކި ފަރާތަށް ދީފައިވާ ޙާލަތެއްގައި، ދޯނި މޯގޭޖްކޮށް ލޯނު ނަގަން ޕަވަރ އޮފް އެޓަރނީ ދިނުމަކީ ފައިސާ ދެއްކުމުގެ ޝަރުޠު ބަދަލުކުރާ ވަޢުދެއްކަމަށް ބަލައި ޕްރޮމިސަރީ އެސްޓޮޕެލްގެ މަންފާ ގަތް ފަރާތަށް ލިބިދޭންޖެހޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ޕަވަރ އޮފް އެޓަރނީ ދީފައިވަނީ އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރި މަހު ކަމަށާއި، އެއީ އަގު ދެއްކުމަށް ނަގާ ލޯނަކަށްކަން ބަޔާންވެފައި ނުވާތީއާއި ހެކިބަހުންވެސް ސާބިތުނުވާތީ، ފައިސާ ދެއްކުމުގެ ޝަރުޠު ބަދަލުކުރާ ވަޢުދެއް ސާބިތުނުވާކަމަށް ކޯޓުން ނިންމިއެވެ. ވިއްކި ފަރާތުން ދޯނި އަނބުރާ ހޯދަން މަސައްކަތްކޮށްފައިވާކަން ހެކިބަހުން ސާބިތުވެއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޕްރޮމިސަރީ އެސްޓޮޕެލް އަކީ، މީހަކު ވާ ވަޢުދަކަށް ބަރޯސާވެ އެހެން މީހަކު ޢަމަލެއް ކޮށްފިނަމަ، ވަޢުދުވި މީހާއަށް އެ ވަޢުދާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރުން ލާޒިމްކުރާ، ޢަދުލުއިންޞާފު ޤާއިމްކުރުމަށްޓަކައި ކޯޓުތަކުން ފުޅާދާއިރާއެއްގައި ބޭނުންކުރާ އިކުއިޓީގެ މަބްދައެކެވެ. (3 (ނ))
- ހައިކޯޓުގެ 2010/HC-A/56 ޤަޟިއްޔާގައި ތަޠްބީޤުކޮށްފައިވާ ގޮތުން ޕްރޮމިސަރީ އެސްޓޮޕެލްގެ މަންފާ ލިބިދިނުމަށް (1) ދެފަރާތުގެ މެދުގައި ޤާނޫނީ އެއްބަސްވުމެއް އޮތްކަން، (2) އެއްބަސްވެފައިވާ ގޮތަށް ބަދަލު އަންނަފަދަ ވަޢުދެއް ވެފައިވާކަން، (3) އެ ވަޢުދަށް ބަރޯސާވެފައިވާކަން، އަދި (4) އެ ވަޢުދު ތަންފީޒުކުރުން ޢަދުލުއިންޞާފު ލާޒިމްކުރާކަން ސާބިތުކުރަންޖެހެއެވެ. (3 (ނ))
- އެއްބަސްވުމުގައިވާ ފައިސާ ދެއްކުމުގެ ޝަރުޠަށް ބަދަލު އަންނަފަދަ ވަޢުދެއް ވެފައިވާކަން ސާބިތުނުވާނަމަ ޕްރޮމިސަރީ އެސްޓޮޕެލްގެ މަންފާ ނުލިބެއެވެ. ވިއްކި ތަކެތި މޯގޭޖްކުރުމަށް ދީފައިވާ ޕަވަރ އޮފް އެޓަރނީއެއްގައި އެ ލޯނަކީ އަގު ދެއްކުމަށް ނަގާ ލޯނެއްކަން ބަޔާންވެފައިނުވާނަމަ އަދި ހެކިބަހުންވެސް އެކަން ސާބިތުނުވާނަމަ، ހަމައެކަނި އެ ޕަވަރ އޮފް އެޓަރނީ ދިނުމަކީ ފައިސާ ދެއްކުމުގެ ގޮތަށް ބަދަލު ގެނައުމަށް ވެވުނު ވަޢުދެއްގެ ދަލީލެއް ނޫނެވެ. (3 (ނ))
- ވިދިވިދިގެން ދެ މަސްދުވަހު ފައިސާ ނުދައްކައިފިނަމަ ވިއްކި ތަކެތި ބަދަލަކާ ނުލައި އަނބުރާ ހޯދުމުގެ އިޚްތިޔާރު ވިއްކާ ފަރާތަށް އެއްބަސްވުމުން ދީފައިވާ ޙާލަތެއްގައި، ފައިސާ ނުދެއްކުމުން ވިއްކި ފަރާތުން އެ ބާރުގެ ބޭނުންކޮށް ތަކެތި އަނބުރާ ހޯދުމަށް މަސައްކަތްކޮށްފައިވާނަމަ، އެއްބަސްވުމާ އެއްގޮތަށް ތަކެތި އަނބުރާ ޙަވާލުކުރުމަށް ކުރާ ޙުކުމަށް ބަދަލު ގެންނަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނުވެއެވެ. (3 (ށ)، (ނ))
- ހައިކޯޓުގެ 2010/HC-A/56 ނަންބަރު ޤަޟިއްޔާ
- ބެންޗު
- ޢަލީ ސަމީރު، ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޙަސަން ޢަލީ
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް