ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2017/HC-A/258
ޙަސަން އަންވަރު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް، 2017/HC-A/258
Hassan Anwar v. Prosecutor General 2017/HC-A/258 (2017/HC-A/258, High Court of the Maldives, 27 January 2021)
ޙަސަން އަންވަރު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 2 (ހ) ގެ ދަށުން ވިޔަފާރީގެ ބޭނުމަށް މަސްތުވާތަކެތި އަތުގައި ބެހެއްޓުމުގެ ކުށް ސާބިތުކޮށް 2 (ރ) ގެ ދަށުން ޢުމުރަށް ޖަލަށްލުމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
2008 ޑިސެމްބަރު 23 ގައި ގަމަށް އައި ފްލައިޓުން ފައިބައިގެން ނުކުތުމުން ފުލުހުން ހުއްޓުވައި ޕޮލިސް ސްޓޭޝަނުގައި ގާތުން ބަލާފާސްކުރިއިރު ޖަނގިޔާ ތެރެއިން 17.5293 ގްރާމް އޯޕިއޭޓްސް ހުރި 10 ޕެކެޓް ފެނުނެވެ؛ ކުޑަކަމުދާތަކެތި ކެނަބިސްއަށް ޕޮޒިޓިވްވިއެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ޑިއުޓީ އިންޗާޖުގެ ހުއްދައެއް ނެތި، ޤަވާޢިދުގެ 33 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ބަލާފާސްކޮށް ހޯދި ހެކީގެ މައްޗަށް ޙުކުމްކުރިކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ ފުލުހުންގެ ސިޓީއިން ބަލާފާސްކުރީ ޤަވާޢިދާ އެއްގޮތަށްކަން އެނގޭ ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު އައުމުގެ ކުރިން ފުލުހުން ގާތުން ބަލާފާސްކޮށް ހޯދި މަސްތުވާތަކެތި، ޑިއުޓީ އިންޗާޖުގެ ހުއްދައެއް ލިޔުމުން ހުށަނާޅާތީ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ހޯދި ހެއްކެއް ކަމުގައި ބެލެވޭނެތޯ، އަދި އެ ހެކީގެ މައްޗަށް ވިޔަފާރީގެ ބޭނުމަށް މަސްތުވާތަކެތި އަތުގައި ބެހެއްޓުމުގެ ކުށް ސާބިތުކުރުން ޞައްޙަތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
އެ ދުވަސްވަރުގެ ޤަވާޢިދުގެ ދަށުން ޑިއުޓީ އިންޗާޖަށް އަނގަބަހުން ހުއްދަ ދެވޭތީއާއި ސްޓޭޝަނުގައި ބަލާފާސްކުރުމުން ހުއްދަ އޮތް ކަމަށް ބެލެވޭތީ، ހެކި ހޯދީ އިޖުރާއަތާ ޚިލާފަށް ކަމަށް ނުބެލެވޭ ކަމަށާއި، ހެކި ޞައްޙަ ދަލީލެއް ކަމަށާއި، އައު ނުކުތާއެއް އިސްތިއުނާފުގައި ނުބެލޭނެ ކަމަށް ކަނޑައަޅައި ޙުކުމް ޤާއިމްކުރިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު އައުމުގެ ކުރިން ހިނގި ކަމެއްގައި ބަލާފާސްކުރުމުގެ ޤާނޫނީ ހަމަ ބަލާނީ އެ ދުވަސްވަރު ފުލުހުންގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާފައިވާ "ފުލުހުންނަށް ލިބިދީފައިވާ އެންމެހާ ޤާނޫނީ ބާރުތަކާއި އިޚްތިޔާރުގެ ބޭނުންހިފުމާ ބެހޭ ޤަވާޢިދު" ގެ މައްޗަށެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 6.1)
- އެ ޤަވާޢިދުގެ 33 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން، ބަންދުގައި ނުވަތަ ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައި ހުރި މީހެއްގެ ހަށިގަނޑުގައި މަސްތުވާތަކެތި ފަދަ ތަކެތި ހުރިކަމަށް ޝައްކުކުރެވޭނަމަ، ޑިއުޓީ އިންޗާޖުގެ ހުއްދައާއެކު ގާތުން ބަލާފާސްކުރެވިދާނެއެވެ؛ އެ ހުއްދަ ލިޔުމުން ނުވަތަ އަނގަބަހުން ދެވިދާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 6.1)
- ޕޮލިސް ސްޓޭޝަނަށް ޙާޟިރުކޮށްގެން ގާތުން ބަލާފާސްކޮށްފައިވާނަމަ، އެހެން ގޮތަކަށް ސާބިތުނުވާހާ ހިނދަކު އެ ބަލާފާސްކުރުން ހިނގާފައިވަނީ ޑިއުޓީ އިންޗާޖުގެ ހުއްދައާއެކުގައި ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 6.1)
- އަނގަބަހުން ދިން ހުއްދަ ލިޔުމުން ރިކޯޑުކުރަންޖެހޭ ނަމަވެސް، އެ ލިޔުމުގެ ވަކި ގޮތެއް ޤަވާޢިދުގައި ކަނޑައަޅާފައި ނުވާތީ، ކޮންމެވެސް ސިފައެއްގައި ރިކޯޑުކުރެވިއްޖެނަމަ އިޖުރާއަތު ފުރިހަމަވީ ކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ. އަދި ހުއްދަ ދެނީ ބަލާފާސްކުރާ ފުލުހުންނަށް ކަމުން އެ ހުއްދަ ލިޔުމުން ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާއަށް ދިނުމަކީ އެ ޤަވާޢިދުގެ ދަށުން ކުރަންޖެހޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 6.1-6.2)
- އިޖުރާއަތާ އެއްގޮތަށް ބަލާފާސްކޮށް ހޯދާފައިވާ ހެއްކަކީ ޤާނޫނީގޮތުން ޞައްޙަ ދަލީލެއްކަމުން، އެ ހެކީގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ކުށް ސާބިތުކުރުމަކީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2012/SC-A/01 ގައިވާ އުޞޫލާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 7)
- ދަށުކޯޓުގައި ނަގާފައި ނުވާ، އަދި އިސްތިއުނާފު ފޯމުގައި ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާ ނުކުތާއެއް އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ބަލައިގަނެ ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންޖެހޭ ޤާނޫނީ ހަމައެއް ނެތެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 8)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 77/17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 77/17 (މަސްތުވާތަކެއްޗާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 4 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ 1
- ފުލުހުންނަށް ލިބިދީފައިވާ އެންމެހާ ޤާނޫނީ ބާރުތަކާއި އިޚްތިޔާރުގެ ބޭނުންހިފުމާ ބެހޭ ޤަވާޢިދު (02 ނޮވެމްބަރު 2008) ގެ 33 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 59 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) (ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމުގައި)
- 2012/SC-A/01
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު، ފަނޑިޔާރު ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް