ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2018/HC-A/33
ޙަސަން ޢަލީމަނިކު ވ. އަޙްމަދު ޖަނާޙް، 2018/HC-A/33
Hassan Aleemaniku v. Ahmed Janaah 2018/HC-A/33 (2018/HC-A/33, High Court of the Maldives, 3 July 2019)
ޙަސަން ޢަލީމަނިކު ވ. އަޙްމަދު ޖަނާޙް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ބާކީ 346,500 ޑޮލަރާއި ޝަރުތު ޖަޒާއީގެ ގޮތުގައި 700,000 ޑޮލަރު، ޖުމްލަ 1,046,500 ޑޮލަރު 6 މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދައްކަން ސިވިލް ކޯޓުން ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ކުންފުންޏެއްގެ 33% ހިއްސާ 700,000 ޔޫއެސް ޑޮލަރަށް ވިއްކުމަށް 08 ފެބްރުއަރީ 2007 ގައި ވި އެއްބަސްވުމުގެ 11 ވަނަ މާއްދާގައި، ފައިސާ ނުދައްކާ ލަސްވާ ކޮންމެ 10 ދުވަހަކަށް ނުދައްކާ ފައިސާގެ 10% ޖޫރިމަނާގެ ގޮތުގައި ނެގޭނެކަމަށް އޮތެވެ. ގަތް ފަރާތުން ބާކީ ފައިސާ ނުދެއްކުމުން ވިއްކި ފަރާތުން ބާކީ ފައިސާއާއި ޖޫރިމަނާއަށް ދަޢުވާ ކުރިއެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ބަދަލު ކަނޑައަޅަން ޖެހޭނީ ނުދައްކާ ފައިސާގެ މިންވަރަށް ބަލައިގެން ކަމަށާއި، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2015/SC-A/16 ގެ އުޞޫލާ ޚިލާފަށް ނިންމި ކަމަށާއި، ނަގައިދިން މިންވަރު އެކަށީގެންވާ ވަރަށްވުރެ ބޮޑު ކަމަށެވެ. އެއްބަސްވުމާއި 11 ވަނަ މާއްދާއާއި ފައިސާ ނުދެއްކިކަން އިންކާރެއް ނުކުރެއެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ހިއްސާ ވިއްކުމުގެ އެއްބަސްވުމުގައި ފައިސާ ދެއްކުން ލަސްވުމުން 'ޝަރުތު ޖަޒާއީ' ގެ ގޮތުގައި ޖޫރިމަނާ ނެގޭނެކަމަށް ކުރިއާލައި އެއްބަސްވެފައިވާ މާއްދާގެ ދަށުން ބަދަލު ނަގައިދިނުމަކީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2015/SC-A/16 ގެ އުޞޫލާ ޚިލާފު ކަމެއް ތޯ، އަދި ނަގައިދިން މިންވަރަކީ އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށްވުރެ ބޮޑު މިންވަރެއް ތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ކުރިއާލައި އެއްބަސްވެފައިވާ ޝަރުތު ޖަޒާއީ ނަގައިދިނުމަކީ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު ތަންދޭ ކަމެކެވެ. 2015/SC-A/16 އަކީ އިންވޮއިސްގައި އެކަނި ޖޫރިމަނާ ބަޔާންކުރި ތަފާތު ޙާލަތެކެވެ. 5,262,600 ޑޮލަރަށް އެދުނު އިރު 700,000 ޑޮލަރު ކަނޑައެޅުމަކީ އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށްވުރެ ބޮޑު ކަމެއް ނޫނެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ކޮންޓްރެކްޓެއްގެ ރުކުންތައް ފުރިހަމަވެ ޤާނޫނާއި ޤަވާޢިދާއި އިސްލާމްދީނުގެ އަސްލަކާއި އިސްލާމީ ޝަރީޢަތާ ޚިލާފުނުވާ ގޮތަށް އޮތްނަމަ، އެ ކޮންޓްރެކްޓުގައިވާ ގޮތަށް ޢަމަލުކުރުމަކީ ބައިވެރިންގެ މައްޗަށް ލާޒިމްވާ ކަމެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ހ))
- ކޮންޓްރެކްޓެއްގެ އިލްތިޒާމެއް އަދާނުކުރުމުން ނުވަތަ އަދާކުރުން ލަސްވުމުން ލިބޭ ގެއްލުމުގެ ބަދަލުގެ މިންވަރާއި ނެގޭނެ ގޮތާމެދު ކުރިއާލައި އެއްބަސްވެފައިވާނަމަ، އެ މިންވަރު ނަގައިދިނުމަކީ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު ތަންދޭ ކަމެކެވެ؛ އަދި އެފަދަ ބަދަލުތަކަކީ ކޯޓުތަކުން ނަގައިދެމުން އަންނަ ބަދަލުތަކެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ހ))
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2015/SC-A/16 ގައިވާ އުޞޫލު ތަޠުބީޤުވަނީ، ޝަރުތު ޖަޒާއީއާމެދު ކުރިއާލައި އެއްބަސްވުމެއް ނެތި ހަމައެކަނި އިންވޮއިސްގައި ޖޫރިމަނާ ބަޔާންކުރާ ޙާލަތަށެވެ؛ ދެފަރާތުގެ އެއްބަސްވުމުގައި ވަކި ޢަދަދެއްގެ ޝަރުތު ޖަޒާއީއަށް އެއްބަސްވެފައިވާ ޙާލަތަށް އެ އުޞޫލުތައް ތަޠުބީޤު ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ރ))
- ޝަރުތު ޖަޒާއީގެ ގޮތުގައި ނަގައިދޭ މިންވަރު އެކަށީގެންވާ ތޯ ބަލާނީ، ފައިސާ ނުދައްކާ ހޭދަކުރި މުއްދަތާއި އެއްބަސްވުމުގެ މާއްދާގެ ޞަރީޙަ ޢިބާރާތާއި ހުށަހެޅުނު ލިޔުންތަކަށް ބަލައިގެންނެވެ؛ އެދުނު ޢަދަދަށްވުރެ ވަރަށް ކުޑަ ޢަދަދެއް ދަށުކޯޓުން ކަނޑައަޅާފައިވާއިރު، އެއީ އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށްވުރެ ބޮޑު މިންވަރެއް ކަމުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3(ބ))
- ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/SC-A/16
- ބެންޗު
- ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ޢަލީ ސަމީރު، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް (ރިޔާސަތު)
- ރިޔާސަތު
- މުޙައްމަދު ފައިޞަލް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް