ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2016/HC-A/455
2016/HC-A/455، 2016/HC-A/455
2016/HC-A/455 (2016/HC-A/455, High Court of the Maldives, 29 November 2017)
2016/HC-A/455
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ސިވިލް ކޯޓުން ކޮންޓްރެކްޓާ ޚިލާފުވެފައިވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، ޕްރީއޯޑަރ ފައިސާއާއި، 100,000 ރުފިޔާގެ ޖަޒާއީ ބަދަލާއި، އެހެން ފޯނެއް ގަތުމުގެ ސީދާ ގެއްލުމާއި، 50,000 ރުފިޔާގެ ވަކީލުގެ ފީ ދިރާގުގެ ޣައިރު ޙާޟިރުގައި ނަގައިދިނުމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
ދިރާގުން ހިންގި އައިފޯން އެސްއީ ޕްރީއޯޑަރ ޕްރޮމޯޝަނުގައި ބައިވެރިވެ ފައިސާ ދެއްކި ފަރާތަކަށް، ސްޓޮކް ނެތުމުން އަންދާޒާކުރި ތާރީޚަށް ފޯނު ހަވާލުނުކުރެވުނެވެ. މަޑުކުރުން ނުވަތަ ފައިސާ އަނބުރާ ހޯދުމުގެ އިޚްތިޔާރު ދިނުމުން ފައިސާ އަނބުރާ ހޯދަން ނިންމި ނަމަވެސް ވަގުތުން ފައިސާ ނުލިބުމުން ދަޢުވާކުރިއެވެ.
ދިރާގުން ބުނީ ޕްރޮމޯޝަނަކީ ސްޓޮކް ހުރި މިންވަރަކުން ފުރަތަމަ އަންނަ ފަރާތަށް އިސްކަންދޭ ޝަރުޠުތަކެއްގެ ދަށުން ހިންގި ޕްރޮމޯޝަނެއްކަމަށާއި، ޖަޒާއީ ބަދަލަކީ ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ބަދަލެއް ނޫންކަމަށާއި، ވަކީލުގެ ފީ ނަގައިދިނުން 348/HC-A/2009 އާ ޚިލާފުކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ޕްރީއޯޑަރ ޕްރޮމޯޝަނެއްގައި ބައިވެރިވުމަށް ފައިސާ ދެއްކުމުން ދެފަރާތުގެ މެދުގައި ކޮންޓްރެކްޓެއް ވުޖޫދުވެ، ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޖަޒާއީ ބަދަލާއި ސީދާ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ނަގައިދެވޭތޯ؛ އަދި އެއްބަސްވުމެއް ނެތި ޤާނޫނީ ވަކީލުގެ ފީ އަނެއް ޚަޞްމުގެ އަތުން ނަގައިދެވޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ބައެއް ބަދަލުކުރި: ޕްރީއޯޑަރ ފައިސާ އަނބުރާދިނުން ޤާއިމް، ޖަޒާއީ ބަދަލާއި ސީދާ ގެއްލުމުގެ ބަދަލާއި ވަކީލުގެ ފީ ބާޠިލު
12 މަސް ދުވަހުގެ ކޮންޓްރެކްޓެއްގައި ސޮއިކުރުމުގެ ޝަރުޠު ފަދަ ދެފަރާތުން ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަނުވާތީ ކޮންޓްރެކްޓެއް ވުޖޫދުވެފައިނުވާތީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ބަދަލު ނުދެވޭނެކަމާއި، ވަކީލުގެ ފީއާބެހޭ އެއްބަސްވުމެއް ނެތުމުން ފީ ނަގައިނުދެވޭނެކަމާއި، ދައްކާފައިވާ ފައިސާ އަނބުރާ ދޭންޖެހޭކަމެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޕްރޮމޯޝަނަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ އެންމެހައި ޝަރުޠުތައް ސާފުކޮށް އަންގާ، އެޝަރުޠުތައް ޤަބޫލުކުރާނަމަ ޕްރޮމޯޝަނުގައި ބައިވެރިވުމަށް ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާ ދެއްކުމަށް އެންގުމުން ފައިސާ ދައްކާފައިވަނީ އެޝަރުޠުތައް ޤަބޫލު ކޮށްގެން ކަމަށް ޤާނޫނީ ހަމަތަކުގެ މަތިން ބަލަންޖެހޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.4)
- ޕްރޮމޯޝަނަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ޝަރުޠުތަކާ އެއްގޮތަށް ދެފަރާތުން ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ ޝުރުޠުތައް ފުރިހަމަވެފައި ނުވާނަމަ، ދެފަރާތުގެ ދެމެދުގައި ކޮންޓްރެކްޓަކާ ހަމައަށް އާދެވިފައެއް ނުވެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.5)
- ކޮންޓްރެކްޓެއް ވުޖޫދުވެފައި ނުވާ ހާލު، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޮންޓްރެކްޓާ ބެހޭ ޤާނޫނު (ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ބަދަލު ނަގައި ދެވޭނެ ހަމައެއް ނެތެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.5)
- ވަކީލުގެ ފީ، މައްސަލައިގެ އަނެއް ޚަޞްމުގެ އަތުން ނަގައިދެވޭނެ ގޮތްތަކެއް ބަޔާންކުރާ ޤާނޫނެއް އަދި ގަވައިދެއްވިޔަސް ނެތެވެ. މިފަދަ ކަންކަން ތަންޒީމުކުރެވިފައިވާ އެއްވެސް ޤާނޫނެއް، ގަވައިދެއް، ނުވަތަ ދެ ޚަޞްމުންގެ ދެމެދު މިކަމާގުޅޭގޮތުން ކުރިން ވެވިފައިވާ އެއްބަސްވުމެއް ނެތި، ވަކީލާއި މުވައްކިލާއި ދެމެދު އެއްބަސްވި ފީއާއި ޚަރަދުތަކުގެ އިލްތިޒާމް އަނެއް ޚަޞްމު އުފުލުމަށް ޖެއްސުމަކީ އިންސާފުވެރި ހަމައެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.6)
- ވަކީލުގެ ފީ، މައްސަލާގެ އަނެއް ޚަޞްމުގެ އަތުން ނަގައިދިނުމުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޝަރުޢީ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން ޢަމަލުކުރަމުން އައިސްފައިވާ ގޮތަކީ، ދެ ޚަޞްމުންގެ ދެމެދުގައި މިކަމާގުޅޭގޮތުން ވަކިގޮތަކަށް ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމެއް އޮތްނަމަ، އެ އެއްބަސްވުމާއި އެއްގޮތަށް ވަކީލުގެ ފީ ނަގައިދިނުމާއި، އެފަދަ އެއްބަސްވުމެއް ނެތްނަމަ ވަކީލުގެ ފީ އަނެއް ޚަޞްމުގެ އަތުން ނަގައިދެވޭނެ ތަނެއް ނެތްކަމަށް ކަނޑައެޅުމެވެ. މިއީ ސުޕްރީމް ކޯޓުން ތާއީދުކޮށް، އިސްތިޤްރާރުވެ އެމައްޗަށް ޢަމަލުކުރަމުން އަންނަ އުޞޫލެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.6)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 20 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 23 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 6/2008 (ޢާންމު ގަވައިދުތަކާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ ޖަދުވަލު 2 ގައިވާ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވަކާލާތުކުރާ ވަކީލުންނާބެހޭ ގަވައިދުގެ 5 ވަނަ މާއްދާ
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 348/HC-A/2009 ޤަޟިއްޔާ
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުލްޣަނީ މުޙައްމަދު، ފަނޑިޔާރު ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން (ރިޔާސަތު)
- ރިޔާސަތު
- ފަނޑިޔާރު ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް