ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-I-SH/02
އަކްރަމް ޢަބްދުލްވައްހާބު ވ. އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަން، 2019/HC-I-SH/02
Akram Abdhulvahaabu v. Elections Commission 2019/HC-I-SH/02 (2019/HC-I-SH/02, High Court of the Maldives, 4 April 2019)
އަކްރަމް ޢަބްދުލްވައްހާބު ވ. އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަން
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ވަނީ ނޭޝަނަލް ރަޖިސްޓްރޭޝަންގައި މަޢުލޫމާތު ބަދަލުވެފައި ނެތުމުން ނަން އެ ދާއިރާގެ ލިސްޓަށް އިތުރުކުރެވެން ނެތް ކަމަށް ޖަވާބުދީފައެވެ.
ވޯޓަރސް ލިސްޓު 2019 ޖަނަވަރީ 29 ގައި ޝާއިޢުކުރުމަށްފަހު، ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން އުފަން ރަށަށް ރަށްވެހިކަން ބަދަލުކުރުމަށް 13 ފެބުރުވަރީ 2019 ގައި ކައުންސިލަށް ހުށަހަޅައި، އެ ދާއިރާއަށް ވޯޓުލެވޭނެ ގޮތް ހަމަޖައްސައިދިނުމަށް ތިން ފަހަރު ކޮމިޝަނަށް ޝަކުވާ ހުށަހެޅިއެވެ. ކޮމިޝަނުން ވަނީ ރަށްވެހިކަން ބަދަލުކޮށް ކާޑު ހައްދަންވީ ސުންގަޑި 15 ޖަނަވަރީ 2019 ކަމަށް އިޢުލާނުކޮށްފައެވެ.
ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން ބުނީ އޭނާގެ ބާރު ނުފޯރާ ސަބަބުތަކާހުރެ ވޯޓުދިނުމުގެ އަސާސީ ޙައްޤު ގެއްލޭކަމަށެވެ. ކޮމިޝަނުން ބުނީ އިންތިޚާބުތަކާބެހޭ ޢާންމު ޤާނޫނުގެ 8 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ރަޖިސްޓްރީ އެކުލަވާލަންވާނީ ޤައުމީ ޑޭޓާބޭސްއަށް ބިނާކޮށް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ރަށްވެހިކަން ބަދަލުކުރުމަށް ހުށަހެޅި ނަމަވެސް، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކަނޑައެޅި ތާރީޚުގެ ކުރިން ރަށްވެހިކަން ބަދަލުކޮށް އައިޑީ ކާޑު ހައްދައި ނުނިންމާ ވޯޓަރެއްގެ ނަން، އޭނާ އެދޭ ދާއިރާގެ ވޯޓަރސް ލިސްޓަށް އިތުރުކުރުމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް އަމުރުކުރެވޭނެތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަޢުވާ ބަލައިނުގަތުން؛ އެދިފައިވާ އަމުރު ނެރެދެވެން ނެތް
ކޮމިޝަނުން އިޢުލާނުކުރި ތާރީޚުގެ ކުރިން ރަށްވެހިކަން ބަދަލުކޮށް ނުނިމޭކަން، އަދި ވޯޓުލުމުގެ ފުރުޞަތު ގެއްލިދާނެކަން އެނގިހުރެ ބަދަލުކުރިކަން ލިޔުންތަކުން އެނގޭތީ، އަދި ކުރީގެ ޖަވާބުތަކާމެދު ޤާނޫނީ މުއްދަތުގައި ހައިކޯޓަށް ހުށަނާޅާތީ، އަމުރު ނެރެދެވެން ނެތްކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ ދެވަނަ ބާބުގައިވާ ޙައްޤުތަކާއި މިނިވަންކަމުގެ އެއްވެސް މިންވަރެއް ހިފެހެއްޓޭނީ ޤާނޫނުއަސާސީއާ ތަޢާރުޟުނުވާ ގޮތެއްގެ މަތިން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ފާސްކުރާ ޤާނޫނަކުން، މިނިވަން ދީމިޤްރާތީ މުޖުތަމަޢެއްގައި ޤަބޫލުކުރެވޭ މިންވަރަށެވެ؛ ވޯޓުދިނުމުގެ ޙައްޤަކީ 18 އަހަރުން މަތީގެ ކޮންމެ ރައްޔިތަކަށް ލިބިގެންވާ ޙައްޤެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.2)
- ވޯޓުދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންގެ ރަޖިސްޓްރީތައް އެކުލަވާލައި، ޤާނޫނުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ މުއްދަތުގައި އުނިއިތުރު ގެނެސް ގެޒެޓުގައި ޝާއިޢުކުރުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 170 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ލިބިދީފައިވާ މަސްއޫލިއްޔަތެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.2)
- ވޯޓަރސް ރަޖިސްޓްރީގެ ޞައްޙަކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ރަށްވެހިކަން ބަދަލުކޮށް ކާޑު ހައްދައި ނިންމަންވީ ތާރީޚެއް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅައި އިޢުލާނުކޮށް، ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން ޝަކުވާ ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ދީފައިވާނަމަ، އެ ތާރީޚުގެ ފަހުން ރަށްވެހިކަން ބަދަލުކުރި މީހުން ރަޖިސްޓްރީގައި ނުހިމެނުމަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.3، 3.5)
- އިންތިޚާބުތަކާބެހޭ ޢާންމު ޤާނޫނުގެ 9 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި 10 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން ރަޖިސްޓްރީއަށް ޝަކުވާ ހުށަހަޅަންވާނީ ގެޒެޓުގައި ޝާއިޢުކުރާތާ 10 ދުވަހުގެ ތެރޭގައެވެ؛ ކޮމިޝަނުން 5 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ނިންމައި ސަބަބާއެކު އަންގަންވާނެއެވެ؛ އެ ޖަވާބާމެދު ހިތްހަމަނުޖެހޭ ފަރާތަކުން ޖަވާބު ލިބޭތާ 5 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ހައިކޯޓަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.4)
- ކޮމިޝަނުން ދިން ކުރީގެ ޖަވާބުތަކާމެދު ޤާނޫނީ މުއްދަތުގައި ހައިކޯޓަށް ހުށަނާޅައި، އެންމެ ފަހުގެ ޖަވާބު ލިބުމުން ހުށަހަޅާނަމަ، ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ އިޖުރާއަތުތައް ފުރިހަމަކޮށްފައިނުވާ ކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.4)
- އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކުރި އިޢުލާނާ އެއްގޮތަށް ދަޢުވާކުރާ ފަރާތް ޢަމަލުކޮށްފައިނުވާތީ ވޯޓަރސް ލިސްޓުގައި ނަން ނުހިމެނުނު ހާލަތެއްގައި، ނަން ހިމެނުމަށް ކޮމިޝަނަށް އަމުރެއް ނެރެދެވޭނެ ސަބަބެއް ނެތެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3.5، ޙުކުމް)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 26 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 167 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 170 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2008/11 (އިންތިޚާބުތަކާބެހޭ ޢާންމު ޤާނޫނު) ގެ 9 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2008/11 (އިންތިޚާބުތަކާބެހޭ ޢާންމު ޤާނޫނު) ގެ 10 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ބެންޗު
- ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޙަސަން ޢަލީ، މުޙައްމަދު ނިޔާޒު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް