ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-A/287
އާދަމް ނަޞީރު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް، 2019/HC-A/287
Adam Naseer v. Prosecutor General 2019/HC-A/287 (2019/HC-A/287, High Court of the Maldives, 11 September 2019)
އާދަމް ނަޞީރު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ކުޅުދުއްފުށީ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން، ދެ ހެކިންގެ ހެކިބަހާއި މެޑިކޯ ލީގަލް ރިޕޯޓުތަކުގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި 10 އަހަރު ޖަލަށްލުމަށް ޙުކުމްކުރި.
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތު ދެ މީހަކަށް ވަޅިން ހަމަލާދީ ޒަޚަމްކުރިކަމަށް ބުނެ، ތޫނު ހަތިޔާރެއް ބޭނުންކޮށްގެން މާރާމާރީ ހިންގުމުގެ ދަޢުވާ ކުރެވުނެވެ. ދައުލަތުން ހުށަހެޅި ހެކިންގެ ތެރެއިން ހެކިބަސް ނެގީ ޙާދިސާ ނުދުށް ދެ ސެކިއުރިޓީ އޮފިސަރުންގެ ހެކިބަސް އެކަންޏެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ހެކި ވަޒަންކުރުމުގެ އުޞޫލުތަކާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 (ރ) އާއި، ޚަބީރުގެ ރައުޔާ ގުޅޭ 2011/SC-A/31 ގެ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފަށް ނިންމި ކަމަށެވެ. ދައުލަތުން އެދުނީ ބައެއް ހެކިން ޙާޟިރުނުކުރެވުނުތީ އަލުން ބެލުމަށް ދަށުކޯޓަށް ފޮނުވުމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ތޫނު ހަތިޔާރެއް ބޭނުންކޮށްގެން މާރާމާރީ ހިންގުމުގެ ކުށް، ޙާދިސާ ލޮލަށް ނުދުށް ދެ ހެކިންގެ ހެކިބަހުގެ މައްޗަށް އެކަށީގެންވާ ޝައްކަކާ ނުލައި ސާބިތުވޭތޯ، އަދި ކުށްވެރިޔާ އިސްތިއުނާފުކުރުމުން ދައުލަތުގެ އެދުމުގެ މަތިން މައްސަލަ އަލުން ބެލުމަށް ދަށުކޯޓަށް ފޮނުވޭނެތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު (އަޣްލަބިއްޔަތުން)
އަޣްލަބިއްޔަތުގެ ރައުޔުގައި، ދެ ހެކިން ޙާދިސާ ނުދެކޭތީ ކުށް އެކަށީގެންވާ ޝައްކަކާ ނުލައި ސާބިތުނުވާ ކަމަށާއި، ދައުލަތުން އިސްތިއުނާފު ނުކޮށް ކުށްވެރިޔާގެ އިސްތިއުނާފުގައި އަލުން ބެލުމަށް ފޮނުވުމަކީ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 33 (ރ) އާއި އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތަށް ގެއްލުންނުވާ ގޮތަށް ޙުކުމްކުރުމުގެ ޤާޢިދާއާ ޚިލާފު ކަމަށް ބަލައި ޙުކުމް ބާޠިލުކުރި.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ދަޢުވާ ސާބިތުކޮށްދިނުމުގެ ބުރައަކީ ދައުލަތުން އުފުލަންޖެހޭ ބުރައެއް ކަމަށްވާތީ، ދަޢުވާއަށް އިންކާރުކުރާ ފަރާތުން އިންކާރުގެ އިތުރަށް ހެއްކެއް ހުށަހަޅަން ނުޖެހޭނެއެވެ. (އަޣްލަބިއްޔަތު، (ނ))
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގެ ދަށުން ކުށް ސާބިތުވާނީ ކުށްކުރިކަމުގެ ތެދާމެދު އެކަށީގެންވާ ޝައްކެއް އުފެދޭނެ ފުރުޞަތު ނެތް މިންވަރަށް ބުރަދަން ލިބޭ ހަރުދަނާ ހެކިން ކަމަށްވާތީ، ޙާދިސާ ނުދެކި، ބަޔަކު މީހުންގެ ތެރެއިން "ވަޅި ޖަހާފައި" ބުނި އަޑު އިވުނުކަން ހަމައެކަނި ބުނާ ހެކިބަހުން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ކުށްކުރިކަން ސާބިތުނުވާނެއެވެ. (އަޣްލަބިއްޔަތު، (ރ))
- ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 33 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން ހައިކޯޓުން މައްސަލަ ބަލަނީ އިސްތިއުނާފުކުރާ ފަރާތުން ހުށަހަޅާ ނުކުތާތަކަށް ބަލައިގެން ކަމަށާއި، އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތަށް ގެއްލުންވާ ގޮތަށް އިސްތިއުނާފުގެ މަރުޙަލާގައި ޙުކުމްނުކުރުމަކީ ޢަމަލުކުރަމުން އަންނަ ޤާޢިދާއެއް ކަމަށްވާތީ، ދައުލަތުން އިސްތިއުނާފު ނުކޮށް، ކުށްވެރިޔާ އިސްތިއުނާފުކުރުމުން ހެކިން ޙާޟިރުކުރުމަށް މައްސަލަ ދަށުކޯޓަށް ފޮނުވުމަކީ އެ އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ. (އަޣްލަބިއްޔަތު، (ބ))
- (އަޤަލިއްޔަތު ރައުޔު - ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒު:) ދައުލަތުން ހުށަހެޅި ހެކިން ޙާޟިރުނުކޮށް ކުށް ސާބިތުވާކަމަށް ނިންމުމަކީ ޤާނޫނުއަސާސީއާ ޚިލާފު ކަމެއް ކަމަށްވިޔަސް، ފުރަތަމަ ބެލުމަށް ހެކި ނެތް މައްސަލައެއް ނޫންނަމަ، ތޫނު ހަތިޔާރު ބޭނުންކޮށްގެން ހިންގާ މާރާމާރީ ފަދަ ސީރިއަސް މައްސަލަތަކުގައި ޢަދުލު އިންޞާފުގެ މަޞްލަޙަތު އޮތީ، ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ 32 (ނ) އާއި 46 (ށ) ގެ ދަށުން ހެކިން ޙާޟިރުކޮށް އަލުން ބެލުމަށް ދަށުކޯޓަށް ފޮނުވުމުގައެވެ.
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 143 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ ނުކުތާގައި)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/17 (ބިރުދެއްކުމާއި ނުރައްކާތެރި ހަތިޔާރާއި ތޫނު އެއްޗެހި ގެންގުޅުން މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 8 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/22 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 33 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2010/22 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނު) ގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) އާއި 46 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) (އަޤަލިއްޔަތު ރައުޔުގައި)
- 2011/SC-A/31 (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ ނުކުތާގައި)
- ބެންޗު
- މުޙައްމަދު ނިޔާޒު، ޢަލީ ސަމީރު، ޙަސަން ޢަލީ
- ޚިލާފު ރައުޔު
- އެބައޮތް