ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2018/HC-A/237
ޢަބްދުﷲ އާސިމް ވ. މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓޫރިޒަމް، 2018/HC-A/237
Abdhuﷲ Aasim v. Ministry of Tourism 2018/HC-A/237 (2018/HC-A/237, High Court of the Maldives, 30 May 2019)
ޢަބްދުﷲ އާސިމް ވ. މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓޫރިޒަމް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ސިވިލް ކޯޓުން fumus boni juris ޤާއިމުވާކަމަށް ބުރަވެ، އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ އެކައުންޓްތައް ފްރީޒްކޮށް، ކުންފުނިތަކުގައިވާ ޙިއްޞާ ވިއްކުން ފަދަ މުޢާމަލާތް ހުއްޓުވިއެވެ. ވަކި ޤާނޫނީ ޝަޚްޞެއް ކަމަށްވާ ކުންފުންޏެއްގެ އެކައުންޓްތައް ފްރީޒް ނުކުރެވޭނެކަމަށް ނިންމިއެވެ.
ރިސޯޓު ތަރައްޤީކުރުމަށް ރަށެއް ކުއްޔަށް ހިފުމުގެ ލީސް އެކުއިޒިޝަން ކޮސްޓުގެ ގޮތުގައި ދައުލަތަށް ލިބެންޖެހޭ 400,000 ޑޮލަރުގެ ދެ ޗެކު އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުގެ އެކައުންޓަށް ޖަމާކުރިކަމަށް ބުނެ، ފައިސާ އަނބުރާ ހޯދުމަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓޫރިޒަމުން ސިވިލް ކޯޓުގައި ދަޢުވާކޮށް ވަގުތީ އަމުރަކަށް އެދުނެވެ.
ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2012/SC-A/21 ގެ ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަނުވާކަމާއި، ވަކީލެއްގެ އެހީތެރިކަން ހޯދުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދީ ނިންމިކަމާއި، ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ މަޞްލަޙަތަށް ރިޢާޔަތްނުކުރާކަމާއި، ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ހޯދި ހެކީގެ މައްޗަށް ބިނާކުރިކަމަށް އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނެފައިވެއެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ދައުލަތަށް ލިބެންޖެހޭ ފައިސާ ހޯދުމުގެ މައްސަލައެއްގައި ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ ބޭންކް އެކައުންޓްތައް ފްރީޒްކޮށް ކުންފުނިތަކުގެ ޙިއްޞާ ބަދަލުކުރުން ހުއްޓުވި ވަގުތީ އަމުރު ނެރުނީ ވަގުތީ އަމުރު ނެރުމުގެ ޝަރުޠުތަކާއި، ދެފަރާތަށް ލިބިދާނެ ގެއްލުމަށް ރިޢާޔަތްކޮށްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ވަގުތީ އަމުރު ބާޠިލު
ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދިނުން އެކަނި ބާޠިލުކުރާ ސަބަބެއް ނޫންކަމާއި، ދައުލަތަށް ޞިފަތާއި fumus boni juris ޤާއިމުވާކަމާއި، ނަމަވެސް ގެއްލުމަކީ ކަނޑައެޅިފައިވާ ޢަދަދަކަށްވާއިރު ދެފަރާތަށް ލިބިދާނެ ގެއްލުމާއި، ބަދަލު ދިނުމުގެ ޤާބިލުކަމާއި، ހުރަހަކީ ކޮބައިކަން ބައްލަވާފައި ނުވާތީ އަމުރު ބާޠިލުކުރިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- އެކައުންޓްތައް ފްރީޒްކުރުމުގެ އަމުރު ފަދަ ވަގުތީ އަމުރުތަކަކީ މައްސަލައިގެ މައުޟޫޢުގެ މައްޗަށް ކުރެވޭ ޙުކުމެއް ނުވަތަ އަމުރެއް ނޫނެވެ. އެފަދަ އަމުރެއް ނެރުމުގެ ކުރިން އަމުރު ރައްދުވާ ފަރާތުގެ ބަސް ހޯދުމަކީ ކޯޓުތަކުން ޢަމަލުކުރާ ގޮތެއް ނޫނެވެ. އެއީ އަމުރުގެ މަޤްޞަދު ޙާޞިލުނުވެދާނެ ކަމެކެވެ. އެހެންކަމުން ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތު ނުދިނުމަކީ އެކަނި، ވަގުތީ އަމުރެއް ބާޠިލުކުރެވޭނެ ސަބަބެއް ނޫނެވެ. (3(ހ))
- ވަގުތީ އަމުރެއް ނެރުމަށް ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ޝަރުޠުތަކުގެ ތެރޭގައި، އެދޭ ފަރާތަށް ޙިމާޔަތް ލިބެންޖެހޭ މައުޟޫޢީ ޙައްޤެއް ނުވަތަ ޤާނޫނީ މަރުކަޒެއް އޮތުމުގެ އިޙްތިމާލު ފާޅުކަން ބޮޑުގޮތެއްގައި ޤާއިމުވުން (fumus boni juris)، އެދޭ ފަރާތަކީ އެފަދަ އަމުރަކަށް އެދުމުގެ ޞިފަތު (capacity) ލިބިފައިވާ ފަރާތަކަށްވުން، އަދި އަމުރު ނުނެރެ އަޞްލު ދަޢުވާ ލަސްވެއްޖެނަމަ ކުރިމަތިވެދާނެ ނުރައްކަލެއް އޮތުން ހިމެނެއެވެ. (3(ށ))
- ޝަރީޢަތް ކުރުމާބެހޭ ގޮތުން ހެދިފައިވާ ގަވާއިދު 6 ގެ 295 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ޙާލަތްތަކުގައި ވަގުތީ އަމުރެއް ނުވަތަ ވަގުތީ ފިޔަވަޅެއް އެޅުމަކީ، މައްސަލައިގެ ވަށައިގެންވާ ކަންތައްތަކާއި ޙާލަތަށް ބަލައި ފަނޑިޔާރަށް ލިބިގެންވާ ތަޤްދީރީ (discretionary) ބާރެކެވެ. (3(ށ))
- ވަގުތީ އަމުރު ނުނެރުމުން ލިބޭނެކަމަށް ބުނާ ގެއްލުމަކީ ކަނޑައެޅިފައިވާ ޢަދަދެއްނަމަ، ބަދަލު ދޭންޖެހިއްޖެ ޙާލަތެއްގައި ބަދަލު ދިނުމުގެ ޤާބިލުކަން ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުގެ ކިބައިގައި ހުރި މިންވަރަށް ކޯޓުން ބަލަންޖެހެއެވެ. (3(ނ))
- ވަގުތީ އަމުރަށް އެދޭ މައްސަލަތަކުގައި، އަމުރު ނުނެރުމުން އެދޭ ފަރާތަށް ލިބިދާނެ ގެއްލުމަށް ރިޢާޔަތްކުރާ ފަދައިން، އަމުރު ނެރުމުގެ ސަބަބުން އަނެއް ފަރާތަށް ލިބިދާނެ ގެއްލުމަށްވެސް ކޯޓުން ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހެއެވެ. ކުރިމަތިވެފައިވާ ހުރަހަކީ ކޮބައިކަން ސާފުކޮށްދީފައި ނުވާއިރު، އަމުރު ރައްދުވާ ފަރާތަށް ލިބޭ ގެއްލުން ބޮޑުނަމަ، ހުރިހާ ކަމަކަށް ރިޢާޔަތްނުކޮށް ނެރުނު އަމުރު ބާޠިލުވާނެއެވެ. (3(ނ))
- ޝަރީޢަތް ކުރުމާބެހޭ ގޮތުން ހެދިފައިވާ ޤަވާޢިދު 6 ގެ 295 ވަނަ މާއްދާ
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ނަންބަރު 2012/SC-A/21
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/HC-A/119
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2014/HC-A/132
- ހައިކޯޓުގެ ނަންބަރު 2015/HC-A/71
- ބެންޗު
- ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް