ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2021/HC-I-SH/02
ޛުލްކިފްލި ޢަލީ ވ. އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަން، 2021/HC-I-SH/02
Zulkifli Ali v. Elections Commission 2021/HC-I-SH/02 (2021/HC-I-SH/02, High Court of the Maldives, 16 May 2021)
ޛުލްކިފްލި ޢަލީ ވ. އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަން
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ކ. ތުލުސްދޫ ކައުންސިލު ރައީސްކަމަށް ކުރިމަތިލި ކެންޑިޑޭޓަކު ހުށަހެޅި ފޮޓޯ ހިމެނޭ ލޯގޯ، ކެންޑިޑޭޓުންގެ ފޮޓޯ ހިމެނޭ ލޯގޯ ފާސްނުކުރަން ކޮމިޝަނުން ނިންމި ނިންމުމުގެ ސަބަބުން ފާސްނުވި ނަމަވެސް، އެކަން އޭނާއަށް ނާންގައި ވޯޓު ކަރުދާހުގައި ލޯގޯ ނުޖެހިއެވެ؛ އޭނާއަށް ލިބުނީ 144 ވޯޓެވެ.
ކެންޑިޑޭޓު ބުނީ ކެމްޕެއިން ބިނާކުރީ ލޯގޯގެ މައްޗަށް ކަމާއި ކޮމިޝަނުގެ އިހުމާލުން ވޯޓުލާ ގިނަ ބަޔަކަށް އޮޅުނު ކަމަށެވެ؛ ކޮމިޝަނުން ބުނީ ލޯގޯ ފާސްނުވީ ފޮޓޯ ހިމެނޭތީ ކަމާއި، ކެންޑިޑޭޓުންގެ އިޢުލާނުގައި ލޯގޯ ނެތުމުން އޭރު ޝަކުވާ ނުކުރާ ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ކެންޑިޑޭޓަކު ހުށަހެޅި ޚާއްޞަ ނިޝާން (ލޯގޯ) ފާސްނުވާކަން ލިޔުމުން ނާންގައި ވޯޓު ކަރުދާހުގައި ނުޖެހުމަކީ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ކުރި ޢަމަލެއްތޯ؛ އަދި އެކަމުގެ ސަބަބުން ކ. ތުލުސްދޫ ކައުންސިލު ރައީސްގެ އިންތިޚާބު ބާޠިލުކުރަންޖެހޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ކޮމިޝަނުން ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ޢަމަލުކުރިކަން ކަނޑައެޅި ނަމަވެސް، ނަތީޖާއަށް އަސަރުކުރާ އިޙްތިމާލެއް ނެތީތީ އިންތިޚާބު ބާޠިލުކުރުމަށް އެދުން ބަލައިނުގަނެ
ނިޝާން ފާސްނުވާކަން ލިޔުމުން ނާންގާތީ ކޮމިޝަނުން ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ޢަމަލުކުރިއެވެ؛ ނަމަވެސް ވޯޓު ކަރުދާހުގައި ނަމާއި އެޑްރެސް ހުރުމާއި ކާމިޔާބުވި ފަރާތާ ދެމެދު ބާޠިލު ވޯޓު ހިމަނައިގެންވެސް ބޮޑު ފަރަޤެއް ހުރުމުން، މި ޚިލާފުވުމުން ނަތީޖާއަށް އަސަރުކުރާ އިޙްތިމާލެއް ނެތެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- އިންތިޚާބުގައި ބޭނުންކުރާ ޚާއްޞަ ނިޝާން ވާންވާނީ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ފާސްކޮށްފައިވާ ނިޝާނަކަށެވެ؛ ކެންޑިޑޭޓަކު ހުށަހަޅާ ނިޝާނެއް ކޮމިޝަނުން ފާސްނުކުރާނަމަ، އެކަން އެ ކެންޑިޑޭޓަކަށް ލިޔުމުން އެންގުމަކީ އިންތިޚާބުތަކާބެހޭ ޢާންމު ޤާނޫނުން ކޮމިޝަނަށް މަތިކޮށްފައިވާ ޒިންމާއެކެވެ؛ ލިޔުމުން އެންގުމުގެ ޒިންމާ ހަމައެކަނި ކެންޑިޑޭޓުގެ ޝަރުޠު ފުރިހަމަނުވާ ޙާލަތަށް ޚާއްޞަ ނޫނެވެ.
- ކެންޑިޑޭޓުންގެ ތަފްޞީލު އިޢުލާނުކުރިއިރު ނިޝާން ނުހިމެނުމަކީ ނިޝާން ފާސްނުވާކަން އެންގުމެއް ނޫންކަމުން، އިންތިޚާބުގެ ކުރިން އެކަމުގެ ޝަކުވާ ނުކުރުމަކީ ކޮމިޝަނަށް ހުއްޖަތަކަށް ނުވެއެވެ.
- ނިޝާން ފާސްނުވާކަން ލިޔުމުން ނާންގައިފިނަމަ، އެ ނިންމުމާމެދު ހައިކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ކެންޑިޑޭޓަށް ގެއްލިގެންދެއެވެ.
- ޤާނޫނުގައި ޝަކުވާ ހުށަހަޅާ މުއްދަތެއް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާ ޙާލަތުގައި، ލޯކަލް ކައުންސިލްތަކުގެ އިންތިޚާބުގެ ގަވާއިދުގެ 54 ވަނަ މާއްދާގައިވާ އިންތިޚާބު ބޭއްވި ދުވަހުން ފެށިގެން 5 ދުވަހުގެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ހުށަހަޅާ ޝަކުވާއަކީ މުއްދަތުގައި ހުށަހަޅާ ޝަކުވާއެކެވެ.
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2014/SC-A/20,21 ގައިވާ ގޮތުން، އިންތިޚާބެއް ބާޠިލުކުރެވޭނީ އެކަށީގެންނުވާ ނުފޫޒު، ރިޝްވަތު ނުވަތަ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ޢަމަލެއްގެ ސަބަބުން ނަތީޖާއަށް އެކަށީގެންނުވާ އަސަރެއް ފޯރާ، ނަތީޖާއަށް ބަދަލު އަތުވެދާނެކަމަށް ޝަރީޢަތުން ކަނޑައަޅައިފިނަމައެވެ؛ ކޮމިޝަނުން ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ޢަމަލުކުރިކަން ސާބިތުވިޔަސް، އެ ޢަމަލުގެ ސަބަބުން ނަތީޖާއަށް ބަދަލު އަތުވެދާނެ އިޙްތިމާލު އޮތްތޯ ޝަރީޢަތުން ބަލަންވާނެއެވެ.
- ވޯޓު ކަރުދާހުގައި ކެންޑިޑޭޓުގެ ނަމާއި އެޑްރެސް ހިމެނިފައިވާއިރު، ކާމިޔާބުވި ފަރާތާ ދެމެދު ބާޠިލު ހުރިހާ ވޯޓެއް ގުނިޔަސް ބޮޑު ފަރަޤެއް ބާކީވާނަމަ، ނިޝާން ނެތުމުގެ ސަބަބުން ނަތީޖާއަށް ބަދަލު އަތުވެދާނެ އިޙްތިމާލެއް ނެތެވެ.
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 11/2008 (އިންތިޚާބުތަކާބެހޭ ޢާންމު ޤާނޫނު) - ކުރިމަތިލުމަށް ހުށަހަޅަންޖެހޭ ތަކެތި، ނިޝާން ފާސްކުރުން، ހުށަހެޅުން ބަލައިގަތުމާއި ބަލައިނުގަތުން ލިޔުމުން އެންގުން، ކެންޑިޑޭޓުންގެ ތަފްޞީލު އިޢުލާނުކުރުން އަދި އިންތިޚާބު ބާޠިލުކުރުމާބެހޭ މާއްދާތައް
- ގަވާއިދު ނަންބަރު R-15/2020 (އިންތިޚާބަކާ ގުޅިގެން ޝަކުވާ ނުވަތަ މައްސަލަ ހުށަހެޅުމާއި، އެ ކަންކަން ބެލުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ އިޖުރާއަތެއް ބަޔާންކުރާ ޤަވާއިދު)
- ގަވާއިދު ނަންބަރު R-6/2020 (ލޯކަލް ކައުންސިލްތަކުގެ އިންތިޚާބުގެ ގަވާއިދު) ގެ 54 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ނ)
- ގަވާއިދު ނަންބަރު R-48/2020 (ފުޓްނޯޓެއްގައި ޙަވާލާދީފައި)
- 2014/SC-A/20,21 (އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަން، ސިޔާމް މުޙައްމަދު ވ ޢަލީ އިބްރާހީމް)
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، އިސް ފަނޑިޔާރު ހާތިފް ޙިލްމީ، ފަނޑިޔާރު ޢަލީ ސަމީރު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް