ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2021/HC-B12/78
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އިޝާން ޙަސަން، 2021/HC-B12/78
Prosecutor General v. Ishaan Hassan 2021/HC-B12/78 (2021/HC-B12/78, High Court of the Maldives, 8 December 2021)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. އިޝާން ޙަސަން
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން ނިންމީ، ފޮޓޯ ރިޕޯޓުގެ ފޮޓޯތަކަކީ ފޮނުވިކަމަށް ބުނާ ތާރީޚަށްވުރެ ކުރީގެ ފޮޓޯތަކެއް ކަމުން އަމުރަކަށް އެކަށީގެންވާ ބުރަދަން ހުރި ތުހުމަތެއް ނެތްކަމަށާއި، ހެކި ފޯނުގައި ހުރިކަމަށް ބުރަވެވޭ ސަބަބެއް ނެތްކަމަށެވެ.
ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ އަނބިމީހާ ގެވެށި އަނިޔާއާއި ބިރުދެއްކުމާއި ބްލެކްމެއިލްކުރުމުގެ ޝަކުވާއެއް ފުލުހުންނަށް ހުށަހެޅުމުން، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ ފޯނު ހިފަހައްޓައި ފޮރެންސިކްކޮށް ބެލުމަށާއި ލޮކްކޯޑް، ޕެޓާން، ފޭޝަލް ރިކޮގްނިޝަން އަދި ޕާސްވޯޑްތައް ފުލުހުންނަށް ދިނުމަށް އަމުރުކުރުމަށް ފުލުހުން ބ. ކަމަދޫ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގައި އެދުނެވެ.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ މަފްތޫޙު ސައީދު ޤަޟިއްޔާގައިވާ ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންގަނޑު ފުރިހަމަވާ ކަމަށާއި، ދަށުކޯޓުގެ ހެކި ވަޒަންކުރުން ބުއްދީގެ ހަމަތަކާ ޚިލާފު ކަމަށެވެ. ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުން ބުނީ ޝަކުވާއަކީ ވަރީގެ މައްސަލައާ ގުޅިގެން ޕްރެޝަރކުރުމަށް ހުށަހެޅި އަސާސެއް ނެތް ޝަކުވާއެއް ކަމަށާއި، މިންގަނޑާ ގާތްވާ ވަރަށްވެސް ހެކި ނެތް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ގެވެށި އަނިޔާއާއި ބިރުދެއްކުމާއި ބްލެކްމެއިލްކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތުގެ މޮބައިލް ފޯނު ހިފަހައްޓައި ލޮކްކޯޑް/ޕާސްވޯޑް ފުލުހުންނަށް ދިނުމަށް އަމުރުކުރުމަށް ފުލުހުން އެދުމުން، އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނެތްކަމަށް ބުނެ މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުން އަމުރު ނުނެރުން ޤާނޫނާ އެއްގޮތްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ކަށަވަރެއް ނުވޭ (ޙުކުމުގެ ބައި ކިޔަން ނުއެނގޭ)؛ ތަޙުލީލުން ފެންނަނީ އަމުރާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމަށް ދަށުކޯޓަށް ތަޙްވީލުކުރި ކަމަށް
ދަށުކޯޓުގެ ހެކި ވަޒަންކުރުން ބުއްދީގެ ހަމަތަކާ ޚިލާފު ނޫނެވެ؛ އައު ބަޔާނަށް އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ރިޢާޔަތް ނުކުރެވޭނެއެވެ؛ ނަމަވެސް އޮރިޔާން ކާޑު ހެދުމުގެ ތުހުމަތާ ގުޅޭ ހެކީގެ މިންވަރަށް ދަށުކޯޓުން ރިޢާޔަތް ނުކުރާތީއާއި، ހެކި ވަޒަންކުރަންޖެހޭ ޙާލަތުގައި މައްސަލަ ދަށުކޯޓަށް ތަޙްވީލުކުރަންވާނެތީ، ނިންމުން ދަށުކޯޓަށް ފޮނުވި ކަމަށް ހީވެއެވެ (ޙުކުމުގެ ބައި ކިޔަން ނުއެނގޭ).
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- މީސްމީހުންގެ ޒާތީ މަޢުލޫމާތާއި އެކި ފަރާތްތަކާ ކުރާ މުއާޞަލާތަކީ ޙުރުމަތްތެރިވެގެންވާ ޙައްޤެއް ކަމުން، އެފަދަ މަޢުލޫމާތު ބަލައި ހާމަކުރެވޭނީ ޤާނޫނާއި ގަވާއިދުގައިވާ ހުއްދަ ސަބަބެއް އޮވެގެންނެވެ؛ އެ މަޢުލޫމާތު ހިމެނޭ ޑިވައިސްތަކާއި ޕާސްވޯޑްތައް ހޯދުމަށް ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމެއްގައި ކޯޓުން ބަލަންވާނީ ޤާނޫނުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ ހަމަތަކާއި އުޞޫލުތަކުގެ ތެރެއިން އެފަދަ އަމުރެއް ކުރެވިދާނެތޯއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 19)
- ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ ހަތަރުވަނަ ބާބުގެ ދަށުން، އަމިއްލަ ތަނެއް ބަލައި ފާސްކުރުމުގެ އަމުރު ނެރުމަށް ކޯޓަށް ކަށަވަރުކުރަންޖެހޭ މިންގަނޑަކީ، ކުށަކާ ގުޅޭ ހެއްކެއް އެ ތަނުގައިވާކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮތުމެވެ؛ އިލެކްޓްރޯނިކް ވަސީލަތެއްގައިވާ މަޢުލޫމާތު ކިޔަން އެނގޭ ގޮތަށް ހުށަހެޅުމަށް އެންގުމުގެ ބާރު ޤާނޫނު ތަންފީޒުކުރާ އިދާރާއަށް ލިބޭއިރު، ހިފެހެއްޓި މުދާ ވަކި މުއްދަތަކަށް ހިފެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރުމުގެ ކޯޓުގެ ބާރަކަށް އުނިކަމެއް ނާދެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 20)
- ޝަކުވާކުރި ފަރާތުގެ ބަޔާނާއި ފޮޓޯ ރިޕޯޓުގެ ތާރީޚުތަކާއި ބިރުދެއްކުމުގެ މެސެޖު ނުހިމެނުމާ ގުޅިގެން ހެކިތަކާމެދު ސުވާލު އުފެދުނު ގޮތް ފަނޑިޔާރު ފާހަގަކޮށްފައިވާއިރު، އެއީ ބުއްދީގެ ހަމަތަކާ ނުވަތަ ޙަޤީޤަތާ ޚިލާފު ވަޒަންކުރުމެއް ކަމަށް ދައުލަތަށް ދައްކާފައި ނުވާނަމަ، ދަށުކޯޓުގެ ހެކި ވަޒަންކުރުން ބުއްދީގެ ހަމަތަކާ ޚިލާފު ކަމަށް ނުބެލެވޭނެއެވެ؛ މިބާވަތުގެ ފޮޓޯ ރިޕޯޓުތަކުން ފޮޓޯ ފޮނުވި ތާރީޚު ފަދަ މަޢުލޫމާތު އެނގެން ހުންނަންވާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 23-24)
- ދަށުކޯޓަށް ހުށަނޭޅޭ އައު ހެކި ޤަރީނާއަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، މިބާވަތުގެ މައްސަލަތަކުގައި އިސްތިއުނާފީ މަރުޙަލާގައި ހެކި ވަޒަންކޮށް އަމުރާމެދު ގޮތެއް ނުނިންމޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 25)
- އަމުރަށް އެދުނު ފޯމުގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށްތަކުގެ ތެރޭގައި އޮރިޔާން ކާޑު ހެދުމުގެ ކުށް ހިމެނޭއިރު، ހުށަހެޅުނު ފޮޓޯތަކުން އެ ކުށުގެ ތުހުމަތުކުރެވޭ މިންވަރުގެ ހެކި ހުރެދާނެތޯ ދަށުކޯޓުން ރިޢާޔަތްކޮށްފައި ނުވުމަކީ ފާހަގަކުރެވޭ ކަމެކެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 26)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ މަފްތޫޙު ސައީދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ޤަޟިއްޔާގައިވާ ގޮތުން، އަސްލު މައްސަލައިގައި ހުށަހަޅަންޖެހިދާނެ ހެކިތަކާމެދު ކުރިން ތަޞައްވުރެއް އުފެދި ތަޢައްޞުބެއްގެ އިޙްތިމާލު އޮތުމުން، އިސްތިއުނާފީ ކޯޓުން ހެކި ވަޒަންކުރުމުން އެއްކިބާވާންވާނެއެވެ؛ ހެކި ވަޒަންކޮށް ބުރަދަން ކަނޑައަޅަންޖެހިއްޖެނަމަ އަމުރާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމަށް މައްސަލަ ދަށުކޯޓަށް ތަޙްވީލުކުރާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 27)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ ވަކިވެރިކަމުގެ ޙައްޤާބެހޭ މާއްދާ (ލިޔުމުގައި "31 ވަނަ މާއްދާ" ކަމަށް ނުކުމެފައި)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ ހަތަރުވަނަ ބާބު (ތަންތަނާއި މުދާ ބަލައި ފާސްކުރުމާއި ހިފެހެއްޓުން)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 12/2016 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ ފުޓްނޯޓްތަކުގައިވާ މާއްދާތައް (ނަންބަރުތައް ކިޔަން ނުއެނގޭ)
- 2021/SC-A/50 (މަފްތޫޙު ސައީދު ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް)
- 2018/SC-A/49 (ޖާބިރު ޢަބްދުއްރަޙްމާން ވ. މޯލްޑިވްސް އެއަރޕޯޓްސް ކޮމްޕެނީ)
- ބެންޗު
- ފާޠިމަތު ފަރްހީޒް، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޙަސަން ޝަފީޢު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް