ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2018/HC-A/426
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޙުސައިން އަފީފް، 2018/HC-A/426
Prosecutor General v. Hussain Afeef 2018/HC-A/426 (2018/HC-A/426, High Court of the Maldives, 11 April 2019)
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ވ. ޙުސައިން އަފީފް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން، ދަޢުވާއާއި ހެކި ޤަރީނާއާއި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތާ ގުޅުވާލެވޭ މިންވަރާއި ކުށުގެ ރެކޯޑަށް ބަލައި، ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމުގެ އަމުރު ބާޠިލުކޮށް ޝަރުޠުކޮށް ދޫކޮށްލުމަށް އަމުރުކުރިއެވެ.
"ޓެރަރިޒަމް ޢަމަލެއް ކުރަން އުޅުން" ކުށުގެ ދަޢުވާ ކްރިމިނަލް ކޯޓުގެ C/2017-Cr/1266 ޤަޟިއްޔާއިން ބަލަމުންދާއިރު، ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް 28 ނޮވެމްބަރު 2017 ގައި އަމުރު ނެރެފައިވިއެވެ.
ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބުނީ، އެ އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާއާ ޚިލާފު އަމުރެއް ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
"ޓެރަރިޒަމް ޢަމަލެއް ކުރަން އުޅުން" ކުށުގެ ދަޢުވާ އުފުލިފައިވާ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތެއް ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމުގެ އަމުރު ބާޠިލުކޮށް ޝަރުޠުކޮށް ދޫކޮށްލުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނު އަމުރަކީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނާ ޚިލާފު އަމުރެއްތޯ.
ނިންމި ގޮތް
ދަށުކޯޓުގެ އަމުރު ބާޠިލު، ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރި
ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 26 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާގެ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުގައިވާނަމަ ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރަން ޖެހޭތީއާއި، ދަޢުވާގެ ބާވަތާއި ފުލުހުންގެ އިންޓެލިޖެންސް މަޢުލޫމާތާއި ކުށުގެ ނުރައްކާތެރިކަމަށް ބަލާއިރު އެފަދަ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުގައިވާތީ، ޝަރުޠުކޮށް ދޫކޮށްލުމުގެ ނިންމުން ބާޠިލުކުރެވުނެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ސަބަބުތަކުން ކުރެ ސަބަބަކަށްޓަކައި މެނުވީ، ޝަރީޢަތުން ޙުކުމެއް ކުރުމުގެ ކުރިން އެއްވެސް މީހަކު ބަންދުގައި ނުބެހެއްޓޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ށ))
- ބަންދާމެދު ނިންމުމުގައި، ތުހުމަތުކުރެވޭ ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ކާފީ ހެކި ނެތްކަމުގައި ވިޔަސް، ކުށުގެ ނުރައްކާތެރިކަމާއި، ތަޙުޤީޤުގެ އުނދަގޫތަކާއި، ބައިވެރިވި މީހުންގެ އަދަދާއި، ކުށުގެ ޠަބީޢަތާއި ކުޑަބޮޑު މިނާއި، ޤާނޫނުގައިވާ އަދަބާއި، ފިލުމުގެ ބިރާއި، ހެކި ނައްތާލުމުގެ ބިރަށް ފަނޑިޔާރު ރިޢާޔަތްކޮށް ވަޒަންކުރަން ޖެހޭނެއެވެ (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/SC-A/19). (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ށ))
- ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 60 (ހ) ގެ ދަށުން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން، ޝަރުޠެއް ނެތި ދޫކޮށްލުން، ކަފާލަތުގެ ދަށުން ދޫކޮށްލުން، ނުވަތަ ޝަރުޠަކާއެކު ދޫކޮށްލުން މި 4 ގޮތުން ގޮތަކަށް ނިންމުމުގައި 59 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ކަންކަމަށް (ކުށުގެ ބާވަތާއި ކުޑަބޮޑު މިނާއި، ހެކީގެ ބުރަދަނާއި، ކުށުގެ ރެކޯޑާއި، ކުރިން ކޯޓަށް ޙާޟިރުވި ގޮތް ފަދަ) ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ؛ ހެކި ފޮރުވުމާއި، ހެކިންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމާއި، ޙާޟިރުނުވުމާއި، ފިލުމާއި، މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވުމުގެ ބިރު ފަނޑިޔާރަށް ޤަބޫލުކުރެވިއްޖެނަމަ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން 60 (ށ) އިން ލާޒިމުކުރެއެވެ؛ އަދި 60 (އ) ގެ ދަށުން ނިންމި ސަބަބު އަމުރުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ށ))
- ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 6 ން 17 ވަނަ މާއްދާއާ ހަމައަށް ހުރި ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައިވާ މީހަކު ބަންދުކުރަން އެދޭ ޙާލަތުގައި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުގައިވާނަމަ، ތަޙުޤީޤާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާ ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ކޯޓުން އަމުރުކުރަންވާނެއެވެ (26 (ހ)). އެ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުގައިވޭތޯ ކަނޑައަޅަންވާނީ ކުރިން ހައްޔަރުކުރެވިފައި ވޭތޯއާއި، ކުރިން ދަޢުވާ ކުރެވިފައި ވޭތޯއާއި، ފުލުހުންގެ އިންޓެލިޖެންސް މަޢުލޫމާތާއި، ފުލުހުން ހުށަހަޅާ މަޢުލޫމާތަށް ބަލައި، އެ ޙާލަތު ނެތުމަށްވުރެ އޮތުން ގާތްތޯ ބެލުމުގެ މިންގަނޑުގެ މައްޗަށެވެ (26 (ށ)). (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ނ))
- ޓެރަރިޒަމްގެ ކުށަކީ ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގެ 22 (ނ) ގައި ޖިނާއީ ބޮޑު ކުށެއްގެ ގޮތުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ، މުޖުތަމަޢުގެ ޞުލްޙަ މަސްލަސްކަމާއި އަމަން އަމާންކަމަށް ބޮޑެތި ގެއްލުން ލިބޭ ކުށެއް ކަމަށްވާތީ، ދަޢުވާގެ ބާވަތާއި، މައްސަލަ ހިނގި ގޮތާއި، ނުރައްކާތެރިކަމަށް ބަލާއިރު 49 ވަނަ މާއްދާގެ ޙާލަތެއް ވުޖޫދުގައިވާކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭނަމަ ޝަރީޢަތް ނިމެންދެން ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތް ހުންނަންޖެހޭނީ ބަންދުގައެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 3 (ނ))
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 59 ވަނަ މާއްދާ
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2016/12 (ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނު) ގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ) އަދި (އ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2015/32 (ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 26 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2015/32 (ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 22 ވަނަ މާއްދާ (އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ޙަވާލާދީފައި)
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/SC-A/19
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ފައިޞަލް، އިސްފަނޑިޔާރު ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން (ރިޔާސަތު)، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދު
- ރިޔާސަތު
- އިސްފަނޑިޔާރު ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް