ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2016/HC-A/431
މުޙައްމަދު ޢުބައިދު އިބްރާހީމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް، 2016/HC-A/431
Mohamed Ubaidhu Ibrahim v. Prosecutor General 2016/HC-A/431 (2016/HC-A/431, High Court of the Maldives, 18 October 2018)
މުޙައްމަދު ޢުބައިދު އިބްރާހީމް ވ. ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތް ޓެރަރިޒަމްގެ ޢަމަލެއްގައި ބައިވެރިވުމުގެ ކުށުން ކުށްވެރިކޮށް 17 އަހަރުގެ ޖަލު ޙުކުމް ކުރިއެވެ.
02 ނޮވެމްބަރު 2015 ގައި މުލިއާގޭ ކައިރީގައި ޕާކުކޮށްފައިވާ ޕިކަޕެއްގެ މަތީގައި އައި.އީ.ޑީ އެއް ބެހެއްޓުމުގައި ބައިވެރިވިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ހަތަރު މީހެއްގެ މައްޗަށް ޓެރަރިޒަމްގެ ދަޢުވާ ކުރިއެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ޓެރަރިޒަމް ޤާނޫނާއި ޤާނޫނުއަސާސީގެ ސާބިތުކުރުމުގެ ހަމަތަކާ ޚިލާފަށް ކުށްވެރިކުރި ކަމަށާއި ރިޕޯޓުތަކާއި ފޮރެންސިކް ހެކީގެ ޞައްޙަކަމަށް ނުބެލި ކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ ހެކިތަކަކީ ތުހުމަތުކުރެވޭ އެހެން ފަރާތެއްގެ ތަޙުޤީޤީ އިޢުތިރާފާއި ފޯނު ގުޅުމާއި ސައިކަލް ކަމަށާއި، އެ ޤަރީނާތަކުން ސީދާ ބައިވެރިވިކަން އެނގެން ނެތްކަން ދައުލަތުން ޤަބޫލުކުރިއެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
އައި.އީ.ޑީ އެއް ހަދައި ބެހެއްޓުމުގައި ބައިވެރިވިކަމުގެ ޓެރަރިޒަމްގެ ކުށުގައި، ތުހުމަތުކުރެވޭ އެހެން ފަރާތެއް ތަޙުޤީޤުގައި ދީ، ފަހުން ޝަރީޢަތުގައި ދޫކޮށްލި ބަޔާނާއި ގުޅުވާލެވޭ ބައެއް ޤަރީނާތަކަށް ބިނާކޮށް ކުށް ޝައްކުނެތް މިންވަރަށް ސާބިތުވޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތާ ބެހޭ ބައިގެ ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ބާޠިލު
ގެ ބަލައިފާސްކުރުމާއި ސީސީޓީވީ އާއި ޑީއެންއޭ އިން އޭނާ ގުޅުވާލެވޭ އެއްވެސް ހެއްކެއް ނުލިބި، ހަމައެކަނި ހުރީ ފަހުން ދޫކޮށްލި ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތެއްގެ ބަޔާނާއި ބަލި ޤަރީނާތަކެއް ކަމުން، ޝައްކުނެތް މިންވަރަށް ކުށް ސާބިތުނުވާތީ ޙުކުމް ބާޠިލުކުރިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނުގެ 6 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ޓެރަރިޒަމްގެ ޢަމަލެއް ކުރުމާއި ކުރަން އުޅުމާއި އެހީތެރިވުމާއި ބައިވެރިވުމަކީ ކުށެވެ؛ ޢަމަލު ކުރުމުގެ އަދަބަކީ 20 އާއި 25 އަހަރާ ދެމެދުގެ ޖަލު ޙުކުމެއް (6 (ށ)) ކަމާއި، ބައިވެރިވުމާއި އެހީތެރިވުމުގެ އަދަބަކީ 17 އާއި 20 އަހަރާ ދެމެދުގެ ޖަލު ޙުކުމެވެ (6 (ނ))؛ "ޓެރަރިޒަމް" އާއި "ޓެރަރިޒަމްގެ ޢަމަލު" ގެ މާނަ 4 އާއި 5 ވަނަ މާއްދާގައިވެއެވެ. (ނުކުތާ ށ)
- ހެކިދިނުމަކީ އަމިއްލަ ޙިއްސުތަކުން އެނގުނު ކަމަކާމެދު އިޤްރާރުވުމެވެ؛ ހެކިވެރިޔާއަކީ ތަންދޮރު ވަކިވާ، ބުއްދި ސަލާމަތް، އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރު ލިބިގެންވާ މީހަކަށް ވާން ޖެހެއެވެ؛ އެއް ޖަރީމާއެއްގައި ތުހުމަތުކުރެވޭ މުއްތަހަމަކު އަނެއް މުއްތަހަމަކާ ދެކޮޅަށް ނުވަތަ އެއްކޮޅަށް ހެކިދިނުމަކީ ޖިނާއީ މައްސަލަތަކުގައި ހެކިދިނުން މަނާ ޙާލަތެއްކަމަށް ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2012/SC-A/01 ގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެއެވެ. (ނުކުތާ ބ)
- ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގެ ދަށުން، ހުށަހެޅޭ ހެކިތައް ފަނޑިޔާރު ތަޤްޔީމުކޮށް ވަޒަންކުރުމަށްފަހު ޔަޤީނާ ގާތްކުރާ މިންވަރަށް ޤަނާޢަތްވެގެން މެނުވީ ޖިނާއީ މައްސަލައެއްގައި ކުށް ސާބިތުކޮށް ޙުކުމް ނުކުރެވޭނެއެވެ؛ މިއީ ޤަރީނަތުލް ބަރާއާ (presumption of innocence) ގެ މުހިންމު ސިފައެކެވެ. (ނުކުތާ ޅ)
- މީހެއްގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ހުށަހަޅާ ޤަރީނާތަކަކީ ކުށުގެ ޢަމަލުގައި އެމީހަކު ސީދާ ބައިވެރިވިކަމަށް ބާރުލިބޭ ޤަރީނާތަކަށް ވާން ޖެހެއެވެ؛ ތުހުމަތުކުރެވޭ އެހެން ފަރާތެއް ތަޙުޤީޤުގައި ދީ ފަހުން ދޫކޮށްލި ބަޔާނާއި، ފޯނު ގުޅުމެއްގެ ރެކޯޑާއި، ޢާއިލާގެ އެންމެން ބޭނުންކުރާ ސައިކަލެއް ބޭނުންކުރުމުން ބައިވެރިވިކަން ޝައްކުނެތް މިންވަރަށް ސާބިތެއް ނުވެއެވެ. (ނުކުތާ ޅ)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 2015/32 (ޓެރަރިޒަމް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 4 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ)، 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، 6 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ)، (ށ)، (ނ)
- ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ)
- ސުޕްރީމް ކޯޓު 2012/SC-A/01
- ބެންޗު
- ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް