ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2018/HC-A/357
އިބްރާހީމް އުމަރު ވ. އިލްޔާސް ޢަލީ، 2018/HC-A/357
Ibrahim Umaru v. Ilyaas Ali 2018/HC-A/357 (2018/HC-A/357, High Court of the Maldives, 4 February 2020)
އިބްރާހީމް އުމަރު ވ. އިލްޔާސް ޢަލީ
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ސިވިލް ކޯޓުން 2,258,060 ރުފިޔާ ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތުން ދައްކަންޖެހޭކަން ސާބިތުވާކަމަށް ކަނޑައަޅައި 30 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދެއްކުމަށް ޙުކުމްކޮށް، ވަކީލު ފީ ނަގައިނުދިނެވެ.
2016 މާރިޗުން ޖޫނަށް ފިއުލް ލިންކާއި ވިއްސަ އިންވެސްޓްމަންޓާ ދެމެދު ހިނގި ތެލުގެ ވިޔަފާރީގައި ދައްކަންޖެހޭ 2,258,060 ރުފިޔާއާއި ވަކީލު ފީ 50,000 ރުފިޔާ ހޯދުމަށް ފިއުލް ލިންކުން ދަޢުވާކުރިއެވެ.
އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ މައްޗަށް އޮތް 2010/SC-A/02 ގެ އުޞޫލާ ޚިލާފަށް މައްސަލަ ނިންމާފައިވާކަމަށެވެ؛ ދަށުކޯޓުގައި އޭނާ ކުރިމަތިކުރި ދަފްޢަކީ ހުރިހާ ފައިސާއެއް ދައްކާފައިވާކަމެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ތެލުގެ ވިޔަފާރީގެ މުޢާމަލާތުގައި ދައްކަންޖެހޭ ބާކީ ފައިސާ ހޯދުމަށް ކުރި ދަޢުވާގައި ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އުފުލަންޖެހެނީ ކޮން ފަރާތަކަށްތޯއާއި، ފައިސާ ދައްކާ ޚަލާޞްކޮށްފައިވާކަމަށް ކުރިމަތިކުރި ދަފްޢު ސާބިތުވިތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ފިއުލް ލިންކުން ޕާޗޭސް އޯޑަރާއި އިންވޮއިސްތަކުން މުޢާމަލާތް ސާބިތުކުރުމުން، ފައިސާ ދެއްކިކަމުގެ ދަފްޢު ސާބިތުކުރުމުގެ ބުރަ އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތަށް ދިޔައެވެ؛ ހުށަހެޅި ޗެކުތައް ރައްދުވެފައިވާތީއާއި ނަޤުދު ދެއްކިކަމުގެ ހެއްކެއް ނެތުމުން ދަފްޢު ސާބިތުނުވިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ދަޢުވާކުރާ ޙައްޤު ވުޖޫދުވެފައިވާކަން ޝަރީޢަތަށް ޤަބޫލުކުރެވޭފަދަ ދަލީލު ޤާއިމުކޮށް ޙުއްޖަތް ދެއްކުމަކީ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ ބުރައެކެވެ؛ ހަމައެފަދައިން އެއް ޚަޞްމު ކުރިމަތިކުރާ ދަފްޢު ސާބިތުކޮށްދިނުމަކީ ދަފްޢު ކުރާ ފަރާތުގެ އިލްތިޒާމެކެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 03 (ހ))
- މުޢާމަލާތެއްގެ ބައިވެރިން އެކުލަވާލާ ސިޓީ، މެސެޖު، އިންވޮއިސް، އެކައުންޓު ފޮތް، އެކައުންޓް ސްޓޭޓްމަންޓް، ޕާޗޭސް އޯޑަރު ފަދަ މުސްތަނަދުތަކަކީ، އެއާ ދެކޮޅު ސާބިތުނުކުރެވޭހާ ހިނދަކު، އޭގައިވާ ބަޔާންތަކާއި ވަޤާއިޢުތައް ޞައްޙަކަމުގައި ޤާއިމުވާ ޙުއްޖަތެކެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 03 (ށ)، 2015/SC-A/02 އަށް ތަބާވެ)
- ދެފަރާތް ސޮއިކޮށްފައިވާ ލިޔުމުން އެއްބަސްވުމެއް ނެތްނަމަވެސް، ޕާޗޭސް އޯޑަރުތަކާއި އިންވޮއިސްތަކާއި ކަސްޓަމަރ ރެކޯޑާއި އެ ލިޔުންތަކަށް އަނެއް ފަރާތުން އިޢުތިރާޟު ނުކުރުމުން މުޢާމަލާތާއި އޭގެ ޢަދަދު ސާބިތުވެއެވެ؛ ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން މިފަދަ ކިތާބީ ހެކި ހުށަހެޅުމުން ބުރަ ފުރޮޅިގެން ދަފްޢު ސާބިތުކުރުމަށް ދަޢުވާލިބޭ ފަރާތަށް ދެއެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 03 (ށ))
- ފައިސާ ނެތުމުން ބޭންކުން އަނބުރާ ރައްދުކުރި ޗެކުތަކަކީ ފައިސާ ދައްކާފައިވާކަމުގެ ހެއްކެއް ނޫނެވެ؛ އެޢަދަދު ފަހުން ނަޤުދުން ދައްކާފައިވާކަމަށް ބުނާނަމަ އެކަމަށް ބާރުލިބޭ ހެއްކެއް ނުވަތަ ޤަރީނާއެއް ހުށަނާޅައިފިނަމަ ދަފްޢު ސާބިތުނުވެއެވެ. (ފާހަގަކުރެވުނު ނުކުތާ 03 (ނ))
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2015/SC-A/02
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2010/SC-A/02
- ބެންޗު
- ޝުޖާޢު ޢުޘްމާން، ޢަލީ ސަމީރު، މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް