ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-A/145
އޭއައިއެސް އެލްއެލްޕީ ވ. މިނިސްޓްރީ އޮފް އިކޮނޮމިކް ޑިވެލޮޕްމެންޓް، 2019/HC-A/145
Eyaies Elelpee v. Ministry of Economic Development 2019/HC-A/145 (2019/HC-A/145, High Court of the Maldives, 30 May 2021)
އޭއައިއެސް އެލްއެލްޕީ ވ. މިނިސްޓްރީ އޮފް އިކޮނޮމިކް ޑިވެލޮޕްމެންޓް
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ސިވިލް ކޯޓުން، ލިކުއިޑޭޓަރު ކުރަންޖެހޭ ކަންކަން (ދަރަނި އަދާކުރުން، ހިސާބު، ޢާއްމު ޖަލްސާ) ފުރިހަމަކުރިކަން ނުދައްކާތީ، ކުންފުނި އުވާލުމަށް ރަޖިސްޓްރާރަށް އަމުރުކުރާނެ ޝަރުޢީ އަދި ޤާނޫނީ ހަމައެއް ނެތް ކަމަށް ޙުކުމްކުރިއެވެ.
އޭޝިޔާ ރިސޯޓްސް ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑް އުވާލަން ނިންމައި ލިކުއިޑޭޓަރަކަށް އޭ.އައި.އެސް ޢައްޔަންކޮށް ލިޔެކިޔުން ރަޖިސްޓްރާރަށް ހުށަހެޅިއެވެ. ކުންފުނިން ދައުލަތަށް ބިމުގެ ކުއްޔާއި ޖޫރިމަނާގެ ގޮތުގައި ބޮޑު ދަރަންޏެއް ދައްކަންޖެހެއެވެ؛ މީރާއިން ކުރި ދަޢުވާއެއްގައި ފައިސާ ދެއްކުމަށް ޙުކުމްވެސް ކޮށްފައިވެއެވެ.
އޭ.އައި.އެސްއިން ބުނީ ކުންފުނިތަކާބެހޭ ޤާނޫނުގައިވާ މުއްދަތުގައި ރަޖިސްޓްރާރ ކުންފުނި އުވާލަންޖެހޭ ކަމަށެވެ. ދައުލަތުން ބުނީ ދައުލަތަށް ދަރަނި އޮތުމާއި، ފައިސާ ހޯދުމުގެ މައްސަލަ ކޯޓުގައި އޮތުމާއި، ޢާއްމު މަޞްލަޙަތު ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
ދައުލަތަށް ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާ ހޯދުމަށް ކުންފުންޏެއްގެ މައްޗަށް ކޯޓުގައި މައްސަލައެއް ހުށަހެޅިފައި އޮއްވާ، ލިކުއިޑޭޓަރުގެ ފަރާތުން އެ ކުންފުނި އުވާލުމަށް ރަޖިސްޓްރާރ އޮފް ކޮމްޕެނީޒްއަށް އަމުރުކޮށްދިނުމަށް އެދޭ މައްސަލަ ބެލިދާނެތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
ފައިސާ ހޯދުމުގެ ދަޢުވާއެއް ކުރިން ކޯޓުގައި އޮއްވާ ކުންފުނި އުވާލުމަކީ އެ މައްސަލައަށް އަސަރުކުރާނެ ކަމަކަށް ވާތީ ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2012/SC-SJ/05 އަމުރަށް ބިނާކޮށް، ކުންފުނި އުވާލުމުގެ މައްސަލަ ކުރިއަށް ނުގެންދެވޭނެ ކަމަށާއި އިސްތިއުނާފީ ނުކުތާއަށް ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭ ބޭނުމެއް ނެތް ކަމަށް ކަނޑައެޅިއެވެ.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ކުންފުންޏަކީ އޭގެ މެންބަރުންނާ ވަކިން އުފެދިފައިވާ ޤާނޫނީ ވަކި ޝަޚްޞެކެވެ (Doctrine of Separate Legal Entity).
- ކުންފުނިތަކާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކުންފުންޏެއް އުވާލެވޭނީ، ކުންފުނިން އުވާލަން ނިންމުމުން، ކޯޓުން އުވާލަން ކަނޑައެޅުމުން، ނުވަތަ ރަޖިސްޓްރާރ އޮފް ކޮމްޕެނީޒް ކަނޑައެޅުމުން، މި ތިން ގޮތުން ގޮތަކަށެވެ.
- ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ 2012/SC-SJ/05 އަމުރުގައިވާ ގޮތުން، ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅިފައިވާ މައްސަލައަކާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގެ ކުރިން، އެ މައްސަލައަށް އަސަރުފޯރާ ގޮތަށް ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާއަކުން ނުވަތަ އެހެން ފަރާތަކުން ކުރާ ޢަމަލަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ބާޠިލު ކަމެކެވެ.
- ކުންފުންޏެއްގެ މައްޗަށް ދައުލަތަށް ދައްކަންޖެހޭ ފައިސާ ހޯދުމަށް ކުރިން ހުށަހެޅި ދަޢުވާއެއް އޮއްވާ ނުވަތަ އެ ދަޢުވާގައި ފައިސާ ދެއްކުމަށް ޙުކުމްކޮށްފައިވާއިރު، ކުންފުނި އުވާލުމަށް އަމުރުކުރުމަކީ އެ ފައިސާ ހޯދުމަށް ޔަޤީނުންވެސް އަސަރުކުރާނެ ކަމަކަށް ވާތީ، ކުންފުނި އުވާލުމުގެ މައްސަލަ އެ ހިނދުގައި ކުރިއަށް ގެންދިއުމަކީ ރަނގަޅު ގޮތެއް ނޫނެވެ.
- އެ ސަބަބަށްޓަކައި، ކުންފުނިތަކާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ރަޖިސްޓްރާރ އޮފް ކޮމްޕެނީޒްއިން ކުންފުނި އުވާލަންޖެހޭ މުއްދަތާބެހޭ ނުކުތާއަށް ހައިކޯޓުން މިހިނދުގައި ރިޢާޔަތްކުރަންޖެހޭ ބޭނުމެއް ނެތެވެ.
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 10/96 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކުންފުންޏާބެހޭ ޤާނޫނު) - ކުންފުނި އުވާލުމާބެހޭ މާއްދާތައް
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 3/2006 (ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތު ޤާނޫނު) ގެ ދަށުން ހެދި ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތު ޤަވާޢިދު (ދައުލަތުން ހުށަހެޅި ސަބަބުގައި)
- މިނިސްޓްރީ އޮފް ފިނޭންސް އެންޑް ޓްރެޜަރީގެ މާލިއްޔަތާބެހޭ ސަރކިއުލަރ (ދައުލަތުން ހުށަހެޅި ސަބަބުގައި)
- 2012/SC-SJ/05 (ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އަމުރު)
- Salomon v Salomon & Co Ltd (UKHL)
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު، ފަނޑިޔާރު ޢަލީ ސަމީރު، ފަނޑިޔާރު މުޙައްމަދު ނިޔާޒް
- ރައުޔު ލިޔުނު ފަނޑިޔާރު
- ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން މަޒީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް