2016/HC-A/83

ސިވިލް ކޯޓުން ކަނޑައެޅީ، ބަންދަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ބަންދެއްކަމަށް ބުނާ ދަޢުވާގެ އަސާސީ ބަޔާމެދު އިޚްތިޞާޞް ލިބިގެންވާ ކޯޓަކުން ގޮތެއް ކަނޑައެޅުމުގެ ކުރިން، ބަދަލުގެ ޘާނަވީ ބަޔާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައެޅެން ނެތްކަމަށެވެ.

ބިދޭސީ ރައްޔިތަކު، 1993 އިން 2009 އަށް ދައުލަތުން ޤާނޫނީ ބާރެއްނެތި ހައްޔަރުކޮށް ބަންދުގައި ބަހައްޓާފައިވާތީ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ލިބުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބިގެންވާކަމަށް ކަނޑައަޅައިދިނުމަށް އެދި ސިވިލް ކޯޓަށް ދަޢުވާކުރިއެވެ.

އިސްތިއުނާފުކުރި ފަރާތުން ބުނީ، ކޯޓުތަކުގެ ޤާނޫނުގެ ޖަދުވަލު 2 ގެ 19 ވަނަ ނަންބަރުގެ ދަށުން ކްރިމިނަލް ކޯޓަށް ލިބިގެންވަނީ ހޭބިއަސް ކޯޕަސް ބާވަތުގެ މައްސަލަތަކެއްކަމަށާއި، ބަދަލުގެ މަދަނީ މައްސަލައެއްގެ ތެރެއިން ބަންދުގެ ޤާނޫނީ ހައިޘިއްޔަތު ކަނޑައެޅުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ސިވިލް ކޯޓަށް ލިބިގެންވާ ކަމަށާއި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 68 ވަނަ މާއްދާއާއި ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޢާހަދާތަކަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރާ ކަމަށެވެ.

ޤާނޫނީ ބާރެއްނެތި ހައްޔަރުކޮށް ބަންދުކުރިކަމަށް ބުނެ ދައުލަތުން ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދުމަށް ހުށަހަޅާ މަދަނީ ދަޢުވާއެއްގެ ތެރެއިން، ބަންދަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ބަންދެއްކަން ކަނޑައެޅުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ސިވިލް ކޯޓަށް ލިބިގެންވޭތޯ، ނުވަތަ އޭގެ ކުރިން ކަމާބެހޭ ކޯޓަކުން އެކަމާ ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންޖެހޭތޯ.

އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް (އަޣުލަބިއްޔަތުން)

އަޣުލަބިއްޔަތުގެ ރައުޔުގައި، ޣައިރު ޤާނޫނީ ބަންދުގެ ބަދަލު ހޯދާ ދަޢުވާގެ އަސާސަކީ ޖިނާއީ ޢަމަލަކަށްވާތީ، ހައްޔަރުން ވީއްލުމަށްފަހު ހުށަހަޅާ ބަދަލުގެ މައްސަލައެއްގައި ކަމާބެހޭ ކޯޓެއްގެ އީޖާބީ ނިންމުމެއް ހުށަހަޅަންޖެހޭކަމަށާއި، އެނޫން ގޮތަކަށް ސިވިލް ކޯޓަށް އިޚްތިޞާޞް ނުލިބޭކަމަށް ކަނޑައަޅައި (2009/SC-A/24 އަށް ބިނާކޮށް) ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމުކުރިއެވެ. އަޤައްލިއްޔަތުގެ ރައުޔުގައި ފަނޑިޔާރު ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ ދެކެވަޑައިގަތީ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 58 ވަނަ މާއްދާއާއި ޖަދުވަލު 1 ގެ 22 ވަނަ ނަންބަރުގެ ދަށުން މިފަދަ ބަދަލުގެ މައްސަލަތައް ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ސިވިލް ކޯޓަށް ލިބިގެންވާކަމަށެވެ.