ސައިޓޭޝަން ކޮޕީ ކުރުމަށް
2019/HC-A/384
ޢަލީ މުސްޠަފާ މުޙައްމަދު ވ. އަމީން ބިލްޑްވެއަރ ޕވޓ ލޓޑ، 2019/HC-A/384
Ali Musthafa Mohamed v. Ameen Bildvear Pvt Ltd 2019/HC-A/384 (2019/HC-A/384, High Court of the Maldives, 15 November 2020)
ޢަލީ މުސްޠަފާ މުޙައްމަދު ވ. އަމީން ބިލްޑްވެއަރ ޕވޓ ލޓޑ
މައްސަލައިގެ ޚުލާޞާ
ސިވިލް ކޯޓުން، ގަންނަ ފަރާތުން ހޯދަން އެދުނު ފައިސާއަކީ ވިއްކާ ފަރާތުގެ ކިބައިން ނަގައިދެވޭނެ ފައިސާއެއް ނޫންކަމަށާއި، އެދުނު އެހެން އަމުރުތައް ނެރެދެވޭނެ ތަނެއް ނެތްކަމަށް ކަނޑައެޅި.
ހުޅުމާލޭ އަމީން އެވެނިއުގެ އެޕާޓްމަންޓެއް ގަތުމަށް ދެފަރާތުގެ މެދުގައި ވެވުނު އެއްބަސްވުމުގައި ކަނޑައެޅި އެންމެ ފަހު ތާރީޚުގައި ތަން ޙަވާލުނުކުރެވި، ގަންނަ ފަރާތުން ބާކީ ފައިސާ ދެއްކި ދުވަހު ތަޅުދަނޑި ޙަވާލުކުރި؛ ގަންނަ ފަރާތުން ލަސްވި 45 ދުވަހަށް ދުވާލަކަށް 0.2% ގެ ޖޫރިމަނާ ހޯދަން ދަޢުވާކުރި.
ގަންނަ ފަރާތުން ބުނީ ދަށުކޯޓުން ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނުގެ އިހުމާލުން ޢަމަލުކުރެވެން ނެތުމާ ބެހޭ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތް ނުކުރި ކަމަށާއި، ދަޢުވާގެ ޢިބާރާތްތައް ބަދަލުކޮށް ދަޢުވާކުރި ކަމަށް ނޫން ކަމަކަށް ޙުކުމްކުރި ކަމަށެވެ؛ ވިއްކާ ފަރާތުން ބުނީ ޕްރޮގްރެސް ޕޭމަންޓް ނުދައްކާތީ ތަން ޙަވާލުނުކުރި ކަމަށާއި މޫސުމުގެ ސަބަބުން ލަސްވި ކަމަށެވެ.
މައިގަނޑު ސުވާލު
އެޕާޓްމަންޓް ގަނެވިއްކުމުގެ އެއްބަސްވުމުގައި ކަނޑައެޅި ތާރީޚުގައި އެޕާޓްމަންޓް ޙަވާލުނުކުރުމުން، ގަންނަ ފަރާތުން ޕްރޮގްރެސް ޕޭމަންޓް ދައްކާފައި ނުވާ ޙާލަތުގައިވެސް ވިއްކާ ފަރާތުން ލަސްވި ދުވަސްތަކަށް އެއްބަސްވުމުގައިވާ ޖޫރިމަނާ ދައްކަންޖެހޭތޯ.
ނިންމި ގޮތް
އިސްތިއުނާފު ބާޠިލް، ދަށުކޯޓުގެ ޙުކުމް ޤާއިމް
އަގު އަދާކުރުމުގެ ޒިންމާ ޙަވާލުކުރުމުގެ ކުރިން އަދާކުރަންޖެހޭތީ، ގަންނަ ފަރާތުން ފައިސާ ނުދައްކާތީ ތަން ޙަވާލުނުކުރުމަކީ ވިއްކާ ފަރާތުގެ ކުށެއް ނޫންކަމަށާއި، އަގު ލިބެންދެން މުދާ ހިފެހެއްޓުމުގެ ޙައްޤު ވިއްކާ ފަރާތަށް ލިބިގެންވާތީ ޖޫރިމަނާ ދައްކަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތްކަމަށް ކަނޑައެޅި.
ކަނޑައެޅުނު އުޞޫލުތައް
- ޢިމާރާތް ބޭނުންކުރުމުގެ ހުއްދަ ސަރުކާރުން ދީފައިވާނަމަ، އެ ޢިމާރާތް ކޮށްފައިވަނީ މީހުން ދިރިއުޅުމަށް ސަރުކާރުން ޤަބޫލުކުރާ ފެންވަރެއްގައި ކަމަށް ބަލަންޖެހެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 9)
- އެއްބަސްވުމުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ތާރީޚުގައި ތަން ޙަވާލުނުކުރެވިދާނެ އިސްތިސްނާ ޙާލަތްތަކެއް ދެފަރާތުން ޤަބޫލުކޮށްފައިވާނަމަ، އެފަދަ ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެގެން ތަން ޙަވާލުނުކުރެވުމަކީ އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވުމެއް ކަމުގައި ނުބެލެވޭއިރު، އެ ލަސްވި ދުވަސްތަކަށް ޖޫރިމަނާ ނުކުރެވޭނެއެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 10)
- އެއްބަސްވުމުގެ މާއްދާއަކާ ގުޅިގެން ޚިލާފު އުފެދޭ ޙާލަތުގައި، ބައިވެރިންގެ މަޤްޞަދު ދެނެގަތުމަށް އެއްބަސްވުމުގެ ޖުމްލަ މާއްދާތަކާއި، އެއްބަސްވުން އެކުލަވާލެވުނު ގޮތާއި، މުޢާމަލާތް ހިނގާފައިވާ ގޮތާއި، ވަށައިގެންވާ ކަންކަމަށް ބަލަންޖެހޭތީ، އެއްބަސްވުމުގެ މާއްދާތައް މާނަކުރަންވާނީ އެ މާއްދާތައް ހިމެނި މަޤްޞަދުތައް ޙާޞިލްވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 11)
- ކޮންޓްރެކްޓެއްގެ ބައިވެރިއެއްގެ އިހުމާލުން ނުވަތަ އަމިއްލަ ކުށަކުން މެދުވެރިވާ ޙާލަތަކާހުރެ ޢަމަލުކުރެވެން ނެތްވުމަކީ ކޮންޓްރެކްޓުގެ ޒިންމާއިން ބަރީޢަވުމަށް އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ނޫނެވެ؛ ގަންނަ ފަރާތުގެ މައްޗަށް އަގު އަދާކުރުމުގެ ޒިންމާ ތަން ޙަވާލުކުރުމުގެ ޒިންމާއަށްވުރެ ކުރިން އަދާކުރަންޖެހޭނަމަ، ގަންނަ ފަރާތުން ފައިސާ ނުދެއްކުމުގެ ސަބަބުން ތަން ޙަވާލުނުކުރުމަކީ ވިއްކާ ފަރާތުގެ އިހުމާލެއް ނޫނެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 12)
- މުދާ ވިއްކުމާބެހޭ ޤާނޫނާއި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން، ގަތް މުދަލުގެ އަގު އަދާކުރަންދެން ވިއްކާ ފަރާތަށް އެ މުދާ ޙަވާލުނުކޮށް ހިފެހެއްޓުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވާތީ، އަގު ނުދައްކާ ހުރި މުއްދަތަށް ތަން ޙަވާލުނުކުރުމުގެ ސަބަބުން ވިއްކާ ފަރާތުން ޖޫރިމަނާ ދައްކަންޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތެވެ. (ޙުކުމްގެ ޕެރެގްރާފް ނަންބަރު 13)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/91 (ކޮންޓްރެކްޓާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ ޢަމަލުކުރެވެން ނެތުމާ ބެހޭ މާއްދާގެ (ނ) (PDF ގައި '33' ވަނަ މާއްދާ ގޮތަށް)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 6/91 (މުދާ ވިއްކުމާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވަންދެން މުދާ ހިފެހެއްޓުމާ ބެހޭ މާއްދާ (PDF ގައި '32' ވަނަ މާއްދާ ގޮތަށް)
- ޤާނޫނު ނަންބަރު 6/91 (މުދާ ވިއްކުމާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ އަގު ނުދައްކާ މުދަލުގެ މައްޗަށް ވިއްކާ މީހާގެ ޙައްޤުތަކާ ބެހޭ މާއްދާ (PDF ގައި '33' ވަނަ މާއްދާ ގޮތަށް)
- 2015/HC-A/164
- ބެންޗު
- ފަނޑިޔާރު ޢަބްދުއްރައޫފު އިބްރާހީމް، ފަނޑިޔާރު ޝުޢައިބު ޙުސައިން ޒަކަރިއްޔާ، ފަނޑިޔާރު ޙުސައިން ޝަހީދު
- ޚިލާފު ރައުޔު
- ނެތް